HomeRig VedaMandala 7Sukta 19Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 7.19

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

त्वं ह त्यदिन्द्र कुत्समावः शुश्रूषमाणस्तन्वा समर्ये । दासं यच्छुष्णं कुयवं न्यस्मा अरन्धय आर्जुनेयाय शिक्षन् ॥

त्वं ह॒ त्यदि॑न्द्र॒ कुत्स॑माव॒: शुश्रू॑षमाणस्त॒न्वा॑ सम॒र्ये । दासं॒ यच्छुष्णं॒ कुय॑वं॒ न्य॑स्मा॒ अर॑न्धय आर्जुने॒याय॒ शिक्ष॑न् ॥

tváṃ ha tyád indra kútsam āvā́ḥ śuśrū́ṣamāṇas tanvā̀ samaryé | dā́sáṃ yác chuṣṇáṃ kúyavaṃ ny àsmai árandhaya ārjuneyā́ya śíkṣan ||

You indeed, O Indra, did protect Kutsā when he served you with his whole being in the battle. When you brought down the Dāsa—Śuṣṇa the deceiver—subduing him for this one, you were teaching the Arjuneya the right skill of victory.

त्वम् । ह॒ । त्यत् । इ॒न्द्र॒ । कुत्स॑म् । आ॒वः॒ । शुश्रू॑षमाणः । त॒न्वा॑ । स॒ऽम॒र्ये । दास॑म् । यत् शुष्ण॑म् । कुय॑वम् । नि । अ॒स्मै॒ । अर॑न्धयः । आ॒र्जु॒ने॒याय॑ । शिक्ष॑न् ॥त्वम् । ह । त्यत् । इन्द्र । कुत्सम् । आवः । शुश्रूषमाणः । तन्वा । समर्ये । दासम् । यत् शुष्णम् । कुयवम् । नि । अस्मै । अरन्धयः । आर्जुनेयाय । शिक्षन् ॥tvam | ha | tyat | indra | kutsam | āvaḥ | śuśrūṣamāṇaḥ | tanvā | sa-marye | dāsam | yat śuṣṇam | kuyavam | ni | asmai | arandhayaḥ | ārjuneyāya | śikṣan

त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
indeed, surely
:
TypeIndeclinable (particle)
Root
त्यत्that (deed/thing)
त्यत्:
कर्म
TypePronoun (demonstrative)
Rootतद्
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र
कुत्सम्Kutsa
कुत्सम्:
कर्म
TypeNoun (proper)
Rootकुत्स
आवःthou didst help/protect
आवः:
TypeVerb
Rootअव्
शुश्रूषमाणःbeing eager to listen/serve (obedient)
शुश्रूषमाणः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective/Participle
Rootश्रु (शुश्रूष्- इच्छार्थे) / शुश्रूष्
तन्वाwith (his) body/person
तन्वा:
करण
TypeNoun
Rootतनू
समर्येin the battle/encounter
समर्ये:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसमर्य
दासम्the Dāsa (foe)
दासम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदास
यत्who/which
यत्:
कर्म (सम्बन्धक)
TypePronoun/Relative
Rootयद्
शुष्णम्Śuṣṇa
शुष्णम्:
कर्म
TypeNoun (proper)
Rootशुष्ण
कुयवम्Kuyava
कुयवम्:
कर्म
TypeNoun (proper/epithet)
Rootकुयव
निdown, into (as preverb)
नि:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootनि
अस्मैto him
अस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअयम्/इदम् (अस्मद्-सम्बद्ध दत्तिव)
अरन्धयःthou didst subdue/bring under
अरन्धयः:
TypeVerb
Rootरन्ध्
आर्जुनेयायfor the son of Arjuna (Arjuneya)
आर्जुनेयाय:
सम्प्रदान
TypeNoun (patronymic)
Rootआर्जुनेय
शिक्षन्aiding, helping, granting support
शिक्षन्:
कर्तृ (सहायक-क्रिया/भाव)
TypeVerb (participle)
Rootशिक्ष्