HomeRig VedaMandala 7Sukta 18Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 7.18

Rishi: Vasiṣṭha (traditionally)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

ईयुरर्थं न न्यर्थं परुष्णीमाशुश्चनेदभिपित्वं जगाम । सुदास इन्द्रः सुतुकाँ अमित्रानरन्धयन्मानुषे वध्रिवाचः ॥

ई॒युरर्थं॒ न न्य॒र्थं परु॑ष्णीमा॒शुश्च॒नेद॑भिपि॒त्वं ज॑गाम । सु॒दास॒ इन्द्र॑: सु॒तुकाँ॑ अ॒मित्रा॒नर॑न्धय॒न्मानु॑षे॒ वध्रि॑वाचः ॥

īyúr árthaṃ ná nyàrthaṃ páruṣṇīm āśúś canéd abhipitváṃ jagāma | su-dā́sa índraḥ su-túkāṃ amítrān árandhayan mā́nuṣe vádhri-vācaḥ ||

They moved for the true aim, not for the aimless; swiftly indeed they came to the near-settlement by the Paruṣṇī. For Sudās, Indra subdued the well-striking foes, silencing in the human field the voices that speak division and mutilation.

ई॒युः । अर्थ॑म् । न । नि॒ऽअ॒र्थम् । परु॑ष्णीम् । आ॒शुः । च॒न । इत् । आ॒भि॒ऽपि॒त्वम् । ज॒गा॒म॒ । सु॒ऽदासे॑ । इन्द्रः॑ । सु॒ऽतुका॑न् । अ॒मित्रा॑न् । अर॑न्धयत् । मानु॑षे । वध्रि॑ऽवाचः ॥ईयुः । अर्थम् । न । निअर्थम् । परुष्णीम् । आशुः । चन । इत् । आभिपित्वम् । जगाम । सुदासे । इन्द्रः । सुतुकान् । अमित्रान् । अरन्धयत् । मानुषे । वध्रिवाचः ॥īyuḥ | artham | na | ni-artham | paruṣṇīm | āśuḥ | cana | it | ābhi-pitvam | jagāma | su-dāse | indraḥ | su-tukān | amitrān | arandhayat | mānuṣe | vadhri-vācaḥ

ईयुःthey went / they set forth
ईयुः:
Kartā
TypeVerb
Rootइ (धातु) / √i ‘गमन’
अर्थम्the aim, purpose, object
अर्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
न्यर्थम्a vain/fruitless aim (in vain)
न्यर्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिरर्थ (प्रातिपदिक) = निर् + अर्थ
परुष्णीम्the Paruṣṇī (river)
परुष्णीम्:
Karma
TypeNoun (proper)
Rootपरुष्णी (नदी-नाम; प्रातिपदिक)
आशुःswift
आशुः:
Kartā
TypeAdjective
Rootआशु (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
नेत्not (indeed), never
नेत्:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात) + इत् (एन्क्लिटिक) → नेत्
अभिपित्वम्close approach, coming into contact
अभिपित्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootअभि + पित्व (प्रातिपदिक; ‘निकटता/सङ्ग’), from √पा/√पि? (Vedic noun)
जगामhe came, he reached
जगाम:
Kartā
TypeVerb
Rootगम् (धातु) / √gam ‘गमन’
सुदासःSudās
सुदासः:
Kartā
TypeNoun (proper)
Rootसुदास (राजन्-नाम; प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (देव-नाम; प्रातिपदिक)
सुतुकान्the well-armed (ones)
सुतुकान्:
Karma
TypeAdjective (substantivized)
Rootसुतुका (प्रातिपदिक; ‘सु-तुक’ = well-armed/with good weapons; Vedic epithet)
अमित्रान्enemies
अमित्रान्:
Karma
TypeNoun
Rootअमित्र (प्रातिपदिक)
अरन्धयत्he subdued, he overpowered
अरन्धयत्:
Kartā
TypeVerb
Rootरन्ध् (धातु) / √randh ‘वशे-करण/अवरोध’
मानुषेin the human (realm), among men
मानुषे:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootमानुष (प्रातिपदिक)
वध्रिवाचः(those) of ‘vadhri’-speech; harsh/hostile-speaking (foes)
वध्रिवाचः:
Kartā
TypeNoun/Adjective (bahuvrīhi/tatpuruṣa epithet)
Rootवध्रि-वाच (समास; वध्रि + वाच्)