HomeRig VedaMandala 7Sukta 18Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 7.18

Rishi: Vasiṣṭha (traditionally for RV 7.18, Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 7.18; many verses in this hymn are Triṣṭubh)

अर्णांसि चित्पप्रथाना सुदास इन्द्रो गाधान्यकृणोत्सुपारा । शर्धन्तं शिम्युमुचथस्य नव्यः शापं सिन्धूनामकृणोदशस्तीः ॥

अर्णां॑सि चित्पप्रथा॒ना सु॒दास॒ इन्द्रो॑ गा॒धान्य॑कृणोत्सुपा॒रा । शर्ध॑न्तं शि॒म्युमु॒चथ॑स्य॒ नव्य॒: शापं॒ सिन्धू॑नामकृणो॒दश॑स्तीः ॥

arṇā́ṃsi cit paprathānā́ su-dā́sa índro gādhā́ny akṛṇot su-pā́rā | śárdhantaṃ śimyúm ucáthasya návyaḥ śā́paṃ síndhūnām akṛṇod áśastīḥ ||

Even when the flood-waters had spread wide, Indra for Sudās made the fords and the safe crossings. He, ever new in his inspired utterance, subdued the hostile Śimyu who pressed in ranks, and turned the curse of the rivers into a movement that cannot malign.

अर्णां॑सि । चि॒त् । प॒प्र॒था॒ना । सु॒ऽदासे॑ । इन्द्रः॑ । गा॒धानि॑ । अ॒कृ॒णो॒त् । सु॒ऽपा॒रा । शर्ध॑न्तम् । शि॒म्युम् । उ॒चथ॑स्य । नव्यः॑ । शाप॑म् । सिन्धू॑नाम् । अ॒कृ॒णो॒त् । अश॑स्तीः ॥अर्णांसि । चित् । पप्रथाना । सुदासे । इन्द्रः । गाधानि । अकृणोत् । सुपारा । शर्धन्तम् । शिम्युम् । उचथस्य । नव्यः । शापम् । सिन्धूनाम् । अकृणोत् । अशस्तीः ॥arṇāṃsi | cit | paprathānā | su-dāse | indraḥ | gādhāni | akṛṇot | su-pārā | śardhantam | śimyum | ucathasya | navyaḥ | śāpam | sindhūnām | akṛṇot | aśastīḥ

अर्णांसिwaters, floods
अर्णांसि:
Karma
TypeNoun
Rootअर्णस् (प्रातिपदिक) < √ऋ (गति/प्रवाहे) / जलार्थक-नाम
चित्even, indeed
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात) अव्यय
पप्रथानाspread out, expanded
पप्रथाना:
Karma (विशेषण)
TypeParticiple/Adjective
Root√प्रथ् (विस्तारे) → पप्रथान (कृदन्त/भूतकृत्) ; स्त्री. बहु. प्रथमा
सुदासःof Sudās
सुदासः:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun (Proper name)
Rootसुदास (प्रातिपदिक) [सु- + दास]
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
गाधानिfords, shallow crossings
गाधानि:
Karma
TypeNoun
Rootगाध (प्रातिपदिक) < √गाह्/√गाध् (अवगाहने/प्रवेशे)
अकृणोत्made
अकृणोत्:
Kriyā
TypeVerb
Root√कृ (करणे)
सुपाराःeasy to cross, having good passage
सुपाराः:
Karma (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुपार (प्रातिपदिक) [सु- + पार]
शर्धन्तम्the hostile/pressing one; the attacking (foe)
शर्धन्तम्:
Karma
TypeAdjective (used substantively)
Rootशर्धन्त् (प्रातिपदिक) < √शर्ध्/√शृध् (हिंसागर्वयोः/उत्साहे) ‘शर्ध’ = शत्रु-समूह/बल
शिम्युम्Śimyu (enemy leader/tribe)
शिम्युम्:
Karma (अपि शर्धन्तम् इत्यस्य विशेष्यः)
TypeNoun (Proper/tribal name)
Rootशिम्यु (प्रातिपदिक) (ऋग्वैदिकः शत्रुनाम/जननाम)
उचथस्यof the hymn/chant
उचथस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootउचथ (प्रातिपदिक) ‘स्तुति/उक्थ’
नव्यःnew, fresh (in might/aid)
नव्यः:
Kartā (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootनव्य (प्रातिपदिक) < नव
शापम्curse, ban
शापम्:
Karma
TypeNoun
Rootशाप (प्रातिपदिक)
सिन्धूनाम्of the rivers
सिन्धूनाम्:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
अकृणोत्made, imposed
अकृणोत्:
Kriyā
TypeVerb
Root√कृ (करणे)
अशस्तीःreproaches, disgraces
अशस्तीः:
Karma
TypeNoun
Rootअशस्ति (प्रातिपदिक) [अ- + शस्ति] < √शंस् (स्तुतौ) ; ‘निन्दा/अपकीर्ति’