HomeRig VedaMandala 7Sukta 18Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 7.18

Rishi: Vasiṣṭha (Mandala 7 attribution; hymn-level rishi not provided in input)
Devata: Indra (Maghavan)
Chandas: Trishtubh (likely; not specified in input)

राजेव हि जनिभिः क्षेष्येवाव द्युभिरभि विदुष्कविः सन् । पिशा गिरो मघवन्गोभिरश्वैस्त्वायतः शिशीहि राये अस्मान् ॥

राजे॑व॒ हि जनि॑भि॒: क्षेष्ये॒वाव॒ द्युभि॑र॒भि वि॒दुष्क॒विः सन् । पि॒शा गिरो॑ मघव॒न्गोभि॒रश्वै॑स्त्वाय॒तः शि॑शीहि रा॒ये अ॒स्मान् ॥

rājéva hí janíbhiḥ kṣéṣyevā́va dyúbhir abhí vidúṣ kavíḥ sán | piśā́ gíro maghavan góbhiḥ áśvais tvāyatáḥ śiśīhi rāyé asmā́n ||

As a king among peoples you rule; as a knower, a seer, you encompass by your luminous days. O bountiful one, with brightening words, with cows and horses, sharpen us—turn us toward plenitude of being and spiritual wealth.

राजा॑ऽइव । हि । जनि॑ऽभिः । क्षेषि॑ । ए॒व । अव॑ । द्युऽभिः॑ । अ॒भि । वि॒दुः । क॒विः । सन् । पि॒शा । गिरः॑ । म॒घ॒ऽव॒न् । गोभिः॑ । अश्वैः॑ । त्वा॒ऽय॒तः । शि॒शी॒हि॒ । रा॒ये । अ॒स्मान् ॥राजाइव । हि । जनिभिः । क्षेषि । एव । अव । द्युभिः । अभि । विदुः । कविः । सन् । पिशा । गिरः । मघवन् । गोभिः । अश्वैः । त्वायतः । शिशीहि । राये । अस्मान् ॥rājāiva | hi | jani-bhiḥ | kṣeṣi | eva | ava | dyu-bhiḥ | abhi | viduḥ | kaviḥ | san | piśā | giraḥ | magha-van | gobhiḥ | aśvaiḥ | tvāyataḥ | śiśīhiḥrāyeḥasmān

राजाking
राजा:
(उपमान) —
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक) < √राज्
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
जनिभिःby births; by generations
जनिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootजनि (प्रातिपदिक; ‘जन्म/जनन’) < √जन्
क्षेषिyou dwell / you rule
क्षेषि:
Kartā (क्रिया)
TypeVerb
Root√क्षि (क्षयति/क्षेति ‘to dwell, rule, abide’)
इवas, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
आवःas a help; as protection
आवः:
(उपमान/भाव) —
TypeNoun
Rootअव्/आव (प्रातिपदिक; ‘सहाय/रक्षा’) < √अव्
द्युभिःby lights; by days/brightnesses
द्युभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootद्युभ्/द्यु (प्रातिपदिक; ‘द्युत्/प्रकाश/दिव्’) < √द्युत्
अभिtowards, upon
अभि:
TypeIndeclinable
Rootअभि
विदुष्knowing, wise
विदुष्:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविद्वस् (प्रातिपदिक) < √विद्
कविःseer, poet
कविः:
Kartā
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
सन्being
सन्:
Kartā (विशेषण)
TypeVerb
Root√अस् (भू) → सन्त् (वर्तमान कृदन्त)
पिशाwith adornment; splendidly
पिशा:
Karaṇa (रीत्या)
TypeNoun
Rootपिश्/पिशा (प्रातिपदिक; ‘अलंकार/वर्णन-शोभा’) < √पिश् (‘to adorn, form’)
गिरःsongs, hymns
गिरः:
Kartā
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक) < √गॄ/गिर् (‘to sing, utter’)
मघवन्O bountiful one (Indra)
मघवन्:
Sampradāna (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमघवन् (प्रातिपदिक; इन्द्र-विशेषण)
गोभिःwith cows
गोभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
अश्वैःwith horses
अश्वैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
यतःfrom which; therefore/whereby
यतः:
Apādāna/Hetu (कारण)
TypeIndeclinable
Root√या (याति) → यत (भूत कृदन्त) / यतस् (अव्यय) — वैदिक प्रयोग
शिशीहिsharpen; strengthen
शिशीहि:
Kartā (आज्ञा)
TypeVerb
Root√शा/√शि (शिशाति ‘to sharpen, whet; make strong’)
रायेfor wealth
राये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootराय्/राय (प्रातिपदिक; ‘धन’)
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)