HomeRig VedaMandala 7Sukta 18Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 7.18

Rishi: Vasiṣṭha (traditionally)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

एकं च यो विंशतिं च श्रवस्या वैकर्णयोर्जनान्राजा न्यस्तः । दस्मो न सद्मन्नि शिशाति बर्हिः शूरः सर्गमकृणोदिन्द्र एषाम् ॥

एकं॑ च॒ यो विं॑श॒तिं च॑ श्रव॒स्या वै॑क॒र्णयो॒र्जना॒न्राजा॒ न्यस्त॑: । द॒स्मो न सद्म॒न्नि शि॑शाति ब॒र्हिः शूर॒: सर्ग॑मकृणो॒दिन्द्र॑ एषाम् ॥

ékaṃ ca yó viṃśatíṃ ca śravasyā́ vaikarṇáyor jánān rājā́ nyàstaḥ | dasmó ná sádmann ní śiśāti bárhiḥ śūráḥ sárgam akṛṇod índra eṣām ||

He who set down the king—one and twenty—of the Vaikarṇa peoples, for the winning of fame. Like a wonder-worker in the home he lays the sacred seat in order; Indra the hero made for them the casting-forth, the decisive release.

एक॑म् । च॒ । यः । विं॒श॒तिम् । च॒ । श्र॒व॒स्या । वै॒क॒र्णयोः॑ । जना॑न् । राजा॑ । नि । अस्तः॑ । द॒स्मः । न । सद्म॑न् । नि । शि॒शा॒ति॒ । ब॒र्हिः । शूरः॑ । सर्ग॑म् । अ॒कृ॒णो॒त् । इन्द्रः॑ । ए॒षा॒म् ॥एकम् । च । यः । विंशतिम् । च । श्रवस्या । वैकर्णयोः । जनान् । राजा । नि । अस्तः । दस्मः । न । सद्मन् । नि । शिशाति । बर्हिः । शूरः । सर्गम् । अकृणोत् । इन्द्रः । एषाम् ॥ekam | ca | yaḥ | viṃśatim | ca | śravasyā | vaikarṇayoḥ | janān | rājā | ni | astaḥ | dasmaḥ | na | sadman | ni | śiśāti | barhiḥ | śūraḥ | sargam | akṛṇot | indraḥ | eṣām

एकम्one
एकम्:
Karma (गणनाविशेष्य/परिमाण)
TypeAdjective/Numeral
Rootएक (संख्या-प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विंशतिम्twenty
विंशतिम्:
Karma (गणनाविशेष्य/परिमाण)
TypeNoun/Numeral
Rootविंशति (संख्या-प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
श्रवस्याःof fame / glorious
श्रवस्याः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootश्रवस्या (प्रातिपदिक; श्रवस्-सम्बद्ध ‘कीर्त्य/यशस्कर’)
वैकर्णयोःof the two Vaikarṇas
वैकर्णयोः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun (Proper/Tribal)
Rootवैकर्ण (प्रातिपदिक; ‘विकर्ण’/‘वैकर्ण’ नाम/गोत्र)
जनान्peoples / men
जनान्:
Karma
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
राजाthe king
राजा:
Kartā (सम्बन्धे ‘यः’ इत्यस्य विशेषण/अप्पोज़िशन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
निdown; in/into
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
अस्तःset down / placed
अस्तः:
Kartā-विशेषण
TypeVerb (Past Participle)
Rootअस् (धातु) + त (क्त; क्त-प्रत्यय)
दस्मःwondrous; mighty
दस्मः:
Kartā-विशेषण (इन्द्रस्य)
TypeAdjective
Rootदस्म (प्रातिपदिक)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-निपात)
सद्मन्in the seat/abode
सद्मन्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसद्मन् (प्रातिपदिक)
निdown; thoroughly
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
शिशातिsharpens / sets in order
शिशाति:
Kriyā (कर्तृ: इन्द्रः)
TypeVerb
Rootशि/शै (धातु; ‘शिश्/शि’—तीक्ष्णीकरण/प्रेरण)
बर्हिःthe sacred grass (barhis)
बर्हिः:
Karma (शिशाति इत्यस्य)
TypeNoun
Rootबर्हिस् (प्रातिपदिक)
शूरःthe hero
शूरः:
Kartā-विशेषण (इन्द्रस्य)
TypeAdjective/Noun
Rootशूर (प्रातिपदिक)
सर्गम्a rush/charge; onslaught
सर्गम्:
Karma
TypeNoun
Rootसर्ग (प्रातिपदिक)
अकृणोत्made; wrought
अकृणोत्:
Kriyā (कर्तृ: इन्द्रः)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun (Deity)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
एषाम्of these (men/peoples)
एषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)