HomeRig VedaMandala 7Sukta 16Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 7.16

Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭha family, Mandala 7)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 7.16; verse-level meter not exhaustively verified here)

कृधि रत्नं यजमानाय सुक्रतो त्वं हि रत्नधा असि । आ न ऋते शिशीहि विश्वमृत्विजं सुशंसो यश्च दक्षते ॥

कृ॒धि रत्नं॒ यज॑मानाय सुक्रतो॒ त्वं हि र॑त्न॒धा असि॑ । आ न॑ ऋ॒ते शि॑शीहि॒ विश्व॑मृ॒त्विजं॑ सु॒शंसो॒ यश्च॒ दक्ष॑ते ॥

kṛdhí rátnam yajámānāya sukratō tváṃ hí ratnadhā́ ási | ā́ na ṛté śiśīhi víśvam ṛtv́ijaṃ suśáṃso yáś ca dákṣate ||

Fashion the treasure for the one who offers, O strong-willed; for you are indeed the holder of the treasure. Without you, none can be made ready: sharpen for us the whole priestly working—he who is of good affirmation and who is capable in the act.

कृ॒धि । रत्न॑म् । यज॑मानाय । सु॒क्र॒तो॒ इति॑ सुऽक्रतो । त्वम् । हि । र॒त्न॒ऽधाः । असि॑ । आ । नः॒ । ऋ॒ते । शि॒शी॒हि॒ । विश्व॑म् । ऋ॒त्विज॑म् । सु॒ऽशंसः॑ । यः । च॒ । दक्ष॑ते ॥कृधि । रत्नम् । यजमानाय । सुक्रतो इति सुक्रतो । त्वम् । हि । रत्नधाः । असि । आ । नः । ऋते । शिशीहि । विश्वम् । ऋत्विजम् । सुशंसः । यः । च । दक्षते ॥kṛdhi | ratnam | yajamānāya | sukrato itisu-krato | tvam | hi | ratna-dhāḥ | asi | ā | naḥ | ṛte | śiśīhi | viśvam | ṛtvijam | su-śaṃsaḥ | yaḥ | ca | dakṣate

कृधिmake; do (you)
कृधि:
(क्रियापद)
TypeVerb
Rootकृ (√कृ)
रत्नम्a treasure; gift
रत्नम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
यजमानायfor the sacrificer
यजमानाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootयजमान (प्रातिपदिक; √यज से)
सुक्रतोO good-minded/strong-willed one
सुक्रतो:
(सम्बोधन)
TypeNoun (vocative epithet)
Rootसु-क्रतु (प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिindeed; for
हि:
(सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
रत्नधाtreasure-bestowing; treasure-holder
रत्नधा:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective/Noun (epithet)
Rootरत्न-धा (प्रातिपदिक; √धा ‘to place’)
असिyou are
असि:
(क्रियापद)
TypeVerb
Rootअस् (√अस्)
hither; towards
:
(दिशा/प्रवृत्ति)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
नःof us; our
नः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऋतेin/according to ṛta (cosmic order)
ऋते:
अधिकरण
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
शिशीहिstrengthen; make vigorous
शिशीहि:
(क्रियापद)
TypeVerb
Rootशिश्/शिशी (√शिश् ‘to sharpen/strengthen’; intens./desid. sense in Vedic)
विश्वम्all; the whole
विश्वम्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
ऋत्विजम्the officiating priest
ऋत्विजम्:
कर्म (विश्वम् का विशेष्य)
TypeNoun
Rootऋत्विज् (प्रातिपदिक)
सुशंसःwell-praising; of good praise
सुशंसः:
कर्तृ (विशेषण/अप्पोज़िशन)
TypeAdjective/Noun
Rootसु-शंस (प्रातिपदिक; √शंस ‘to praise’)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
and
:
(समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
दक्षतेis capable; accomplishes
दक्षते:
(क्रियापद)
TypeVerb
Rootदक्ष् (√दक्ष् ‘to be able/competent; to accomplish’)