HomeRig VedaMandala 7Sukta 16Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 7.16

Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭha family, Mandala 7)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 7.16; verse-level meter not exhaustively verified here)

तं त्वा दूतं कृण्महे यशस्तमं देवाँ आ वीतये वह । विश्वा सूनो सहसो मर्तभोजना रास्व तद्यत्त्वेमहे ॥

तं त्वा॑ दू॒तं कृ॑ण्महे य॒शस्त॑मं दे॒वाँ आ वी॒तये॑ वह । विश्वा॑ सूनो सहसो मर्त॒भोज॑ना॒ रास्व॒ तद्यत्त्वेम॑हे ॥

táṃ tvā dūtáṃ kṛṇmahe yaśástamaṃ devā́ṃ ā vītáye vaha | víśvā sūno sahaso martábhōjanā rāsva tád yát tvā ī́mahe ||

You we make our messenger, the most glorious: bring the gods for our enjoyment of the offering. O Son of Force, give us all the human nourishings—those forms of sustenance for the mortal being—which we seek from you.

तम् । त्वा॒ । दु॒तम् । कृ॒ण्म॒हे॒ । य॒शःऽत॑मम् । दे॒वान् । आ । वी॒तये॑ । व॒ह॒ । विश्वा॑ । सू॒नो॒ इति॑ । स॒ह॒सः॒ । म॒र्त॒ऽभोज॑ना । रास्व॑ । तत् । यत् । त्वा॒ । ईम॑हे ॥तम् । त्वा । दुतम् । कृण्महे । यशःतमम् । देवान् । आ । वीतये । वह । विश्वा । सूनो इति । सहसः । मर्तभोजना । रास्व । तत् । यत् । त्वा । ईमहे ॥tam | tvā | dutam | kṛṇmahe | yaśaḥ-tamam | devān | ā | vītaye | vaha | viśvā | sūno iti | sahasaḥ | marta-bhojanā | rāsva | tat | yat | tvā | īmahe

तम्him
तम्:
कर्म (कृण्महे इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म (कृण्महे इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दूतम्messenger
दूतम्:
कर्म/परिणाम (कृण्महे—‘दूतं’ इति कृत्वा)
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
कृण्महेwe make / we appoint
कृण्महे:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
यशस्तमम्most glorious
यशस्तमम्:
विशेषण (कर्मणः)
TypeAdjective
Rootयशस् (प्रातिपदिक) + तमप् (तम-प्रत्ययः)
देवान्the gods
देवान्:
कर्म (वह इत्यस्य)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
hither, towards
:
क्रियाविशेषण (वह—‘आ-वह’ = ‘आनय’)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
वीतयेfor the feast/service (ritual attendance)
वीतये:
सम्प्रदान (वह—‘वीतये’ = ‘वीतिं प्रति/अर्थम्’)
TypeNoun
Rootवीति (स्त्री. प्रातिपदिक; ‘आगमन/सेवा/भोजन-समागम’)
वहcarry/bring!
वह:
क्रिया
TypeVerb
Rootवह् (धातु)
विश्वाall (things)
विश्वा:
कर्म (रास्व इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
सूनोO son
सूनो:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसूनु (प्रातिपदिक)
सहसःof might/strength
सहसः:
सम्बन्ध (सूनो इत्यस्य—‘सहसः सूनो’)
TypeNoun
Rootसहस् (प्रातिपदिक)
मर्तभोजनाःwho enjoy the offerings of mortals
मर्तभोजनाः:
विशेषण (कर्तृ/कर्म-सम्बन्धे—देवाः ‘मर्तभोजनाः’)
TypeAdjective
Rootमर्त (प्रातिपदिक) + भोजन (प्रातिपदिक) → समासः (बहुव्रीहिः/कर्मधारय-प्रायः)
रास्वgrant/give!
रास्व:
क्रिया
TypeVerb
Rootरा (धातु; ‘दातृ/प्रदान’)
तत्that
तत्:
कर्म (रास्व इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यत्which/what
यत्:
कर्म (यम् अर्थं वयम् ईमहे)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म (ईमहे इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ईमहेwe seek/beg
ईमहे:
क्रिया
TypeVerb
Rootईम्/इ (धातु; ‘याच्/प्रार्थ्/गम्’—वेदिक प्रयोगः ‘ईमहे’ = ‘याचामहे/प्रार्थयामहे’)