Mantra 3
Sukta 7.15
Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Agni
Chandas: Gāyatrī (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
स नो वेदो अमात्यमग्नी रक्षतु विश्वतः । उतास्मान्पात्वंहसः ॥
Samhita Patha (IAST)
स नो॒ वेदो॑ अ॒मात्य॑म॒ग्नी र॑क्षतु वि॒श्वत॑: । उ॒तास्मान्पा॒त्वंह॑सः ॥
Transliteration
sá no védo amā́tyam agnī́ rakṣatu viśvátas | utā́smān pā́tv áṃhasaḥ ||
Translation
May Agni, the knower, guard for us the faithful companion from every side; and may he also protect us from anguish and error.
Padapatha (Word Analysis)
सः । नः॒ । वेदः॑ । अ॒मात्य॑म् । अ॒ग्निः । र॒क्ष॒तु॒ । वि॒श्वतः॑ । उ॒त । अ॒स्मान् । पा॒तु॒ । अंह॑सः ॥सः । नः । वेदः । अमात्यम् । अग्निः । रक्षतु । विश्वतः । उत । अस्मान् । पातु । अंहसः ॥saḥ | naḥ | vedaḥ | amātyam | agniḥ | rakṣatu | viśvataḥ | uta | asmān | pātu | aṃhasaḥ
Word by Word
सःhe (that one)
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (स-आदेशः) सर्वनाम-प्रातिपदिक
नःfor us / our
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् सर्वनाम-प्रातिपदिक
वेदःthe knower; (here) the wise one
वेदः:
Kartā
TypeNoun
Rootविद् (धातु) → वेद (नाम/कृदन्त-आधारित प्रातिपदिक) अथवा √विद्-सम्बद्धः
अमात्यम्the unfriendly/hostile one (enemy)
अमात्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअमात्य (प्रातिपदिक) < अ- + मात्य (मन्/मा-सम्बद्धः) ‘अन्याय्यः/अपरिचितः’ इत्यर्थे; वैदिके ‘असहाय/अमित्र’ इत्यपि
अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
रक्षतुmay (he) protect
रक्षतु:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√रक्ष् (रक्षँ पालने)
विश्वतःfrom all sides; on all sides
विश्वतः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootविश्व (प्रातिपदिक) + तस् (अव्ययीभाव/तसिल्)
उतand; also
उत:
(सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद् सर्वनाम-प्रातिपदिक
पातुmay (he) protect
पातु:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पा (पा रक्षणे)
अंहसःfrom distress/sin/evil
अंहसः:
Apādāna
TypeNoun
Rootअंहस् (प्रातिपदिक)