HomeRig VedaMandala 7Sukta 104Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 7.104

Rishi: Vasiṣṭha (traditional)
Devata: Indra-Soma
Chandas: Triṣṭubh

इन्द्रासोमा परि वां भूतु विश्वत इयं मतिः कक्ष्याश्वेव वाजिना । यां वां होत्रां परिहिनोमि मेधयेमा ब्रह्माणि नृपतीव जिन्वतम् ॥

इन्द्रा॑सोमा॒ परि॑ वां भूतु वि॒श्वत॑ इ॒यं म॒तिः क॒क्ष्याश्वे॑व वा॒जिना॑ । यां वां॒ होत्रां॑ परिहि॒नोमि॑ मे॒धये॒मा ब्रह्मा॑णि नृ॒पती॑व जिन्वतम् ॥

índrāsomā pári vāṁ bhūtu viśvátá iyáṁ matíḥ kakṣyā́śveva vā́jinā | yā́ṁ vāṁ hótrāṁ parihinómi medháyemā́ brahmā́ṇi nṛpátīva jinvatam ||

O Indra and Soma, may this thought move around you from every side like a girdle-horse rich in force. This offering-call I place around you with awakened intelligence; nourish these sacred formulations, as two kings foster their people.

इन्द्रा॑सोमा । परि॑ । वा॒म् । भू॒तु॒ । वि॒श्वतः॑ । इ॒यम् । म॒तिः । क॒क्ष्या॑ । अश्वा॑ऽइव । वा॒जिना॑ । याम् । वा॒म् । होत्रा॑म् । प॒रि॒ऽहि॒नोमि॑ । मे॒धया॑ । इ॒मा । ब्रह्मा॑णि । नृ॒पती॑इ॒वेति॑ नृ॒पती॑ऽइव । जि॒न्व॒त॒म् ॥इन्द्रासोमा । परि । वाम् । भूतु । विश्वतः । इयम् । मतिः । कक्ष्या । अश्वाइव । वाजिना । याम् । वाम् । होत्राम् । परिहिनोमि । मेधया । इमा । ब्रह्माणि । नृपतीइवेति नृपतीइव । जिन्वतम् ॥indrāsomā | pari | vām | bhūtu | viśvataḥ | iyam | matiḥ | kakṣyā | aśvāiva | vāji nā | yām | vām | hotrām | pari-hinomi | medhayā | imā | brahmāṇi | nṛpatīivetinṛpatī-iva | jinvatam

इन्द्रासोमाO Indra and Soma
इन्द्रासोमा:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र + सोम (प्रातिपदिक) (द्वन्द्व-समास)
परिaround, all around
परि:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
वाम्of you two / you two
वाम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
भूतुlet it be
भूतु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
विश्वतःfrom every side, on all sides
विश्वतः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootविश्व (प्रातिपदिक) → विश्वतः (अव्ययीभाव/तसिल्)
इयम्this
इयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
मतिःthought, prayer, intention
मतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक; √मन् ‘to think’)
कक्ष्याश्वाlike a girth-horse / harnessed horse (as in a chariot-team)
कक्ष्याश्वा:
Upamāna
TypeNoun
Rootकक्ष्या + अश्व (प्रातिपदिक) (तत्पुरुष-समास)
इवlike, as
इव:
(उपमान-चिह्न)
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
वाजिनाwith a prize-winning (steed), with a racer
वाजिना:
Karaṇa
TypeNoun/Adjective
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक)
याम्which (her/that)
याम्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
वाम्of you two
वाम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
होत्राम्invocation, hotṛ-function (priestly offering)
होत्राम्:
Karma
TypeNoun
Rootहोत्रा (प्रातिपदिक; ‘invocation/priestly office’)
परिहिनोमिI send/offer forth all around; I bestow
परिहिनोमि:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√हि (धातु ‘to impel/drive/cast’) + परि (उपसर्ग)
मेधयाwith wisdom, with insight
मेधया:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमेधा (प्रातिपदिक)
इमाthese
इमा:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
ब्रह्माणिsacred formulations, hymns
ब्रह्माणि:
Karma
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
नृपतीO two lords of men (kings)
नृपती:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootनृपति (प्रातिपदिक)
इवlike
इव:
(उपमान-चिह्न)
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
जिन्वतम्invigorate (you two), quicken
जिन्वतम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√जिव्/√जिन् (धातु ‘to quicken, set in motion, invigorate’)