HomeRig VedaMandala 7Sukta 104Mantra 24
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 24

Sukta 7.104

Rishi: Vasiṣṭha (traditional for RV 7.104)
Devata: Indra (rakṣoghna); Sūrya appears as the sign of victorious illumination
Chandas: Triṣṭubh (probable)

इन्द्र जहि पुमांसं यातुधानमुत स्त्रियं मायया शाशदानाम् । विग्रीवासो मूरदेवा ऋदन्तु मा ते दृशन्त्सूर्यमुच्चरन्तम् ॥

इन्द्र॑ ज॒हि पुमां॑सं यातु॒धान॑मु॒त स्त्रियं॑ मा॒यया॒ शाश॑दानाम् । विग्री॑वासो॒ मूर॑देवा ऋदन्तु॒ मा ते दृ॑श॒न्त्सूर्य॑मु॒च्चर॑न्तम् ॥

índra jahí pumā́ṃsaṃ yātudhā́nam utá stríyaṃ māyáyā śā́śadānām | ví-grīvāso mūrā́-devā ṛ́dantu mā́ te dṛ́śan sū́ryam ut-cárantam ||

O Indra, strike down the male and the female powers of the yātudhāna—those who by illusion keep devouring the right movement. Let the distorted-necked, false-divinities wail in defeat; let them not behold your Sun as it rises in the consciousness.

इन्द्र॑ । ज॒हि । पुमां॑सम् । या॒तु॒ऽधान॑म् । उ॒त । स्त्रिय॑म् । मा॒यया॑ । शाश॑दानाम् । विऽग्री॑वासः । मूर॑ऽदेवाः । ऋ॒द॒न्तु॒ । मा । ते । दृ॒श॒न् । सूर्य॑म् । उ॒त्ऽचर॑न्तम् ॥इन्द्र । जहि । पुमांसम् । यातुधानम् । उत । स्त्रियम् । मायया । शाशदानाम् । विग्रीवासः । मूरदेवाः । ऋदन्तु । मा । ते । दृशन् । सूर्यम् । उत्चरन्तम् ॥indra | jahi | pumāṃsam | yātu-dhānam | uta | striyam | māyayā | śāśadānām | vi-grīvāsaḥ | mūra-devāḥ | ṛdantu | mā | te | dṛśan | sūryam | ut-carantam

इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन (address)
TypeNoun
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
जहिslay!
जहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
पुमांसम्the male
पुमांसम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपुमांस्- (प्रातिपदिक)
यातुधानम्the Yātudhāna (demon)
यातुधानम्:
कर्म (पुमांसम् इति विशेष्यस्य विशेषण/अपि कर्म)
TypeNoun
Rootयातुधान- (प्रातिपदिक)
उतand also
उत:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
स्त्रियम्the female
स्त्रियम्:
कर्म
TypeNoun
Rootस्त्री- (प्रातिपदिक)
माययाby magic, through illusion
मायया:
करण
TypeNoun
Rootमाया- (प्रातिपदिक)
शाशदानाम्of the harming/assailing ones (i.e., of such sorcerers/demons)
शाशदानाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeParticiple (Adjectival) / Noun-like
Rootशास्/शंस्? → शाशद्- (कृदन्त-प्रातिपदिक; RV प्रयोग)
विग्रीवासःthe twisted-necked ones
विग्रीवासः:
कर्तृ (ऋदन्तु इत्यस्य)
TypeAdjective (used substantively)
Rootवि-ग्रीव- (प्रातिपदिक)
मूरदेवाःthe foolish/false-god ones (demon-worshippers)
मूरदेवाः:
कर्तृ (ऋदन्तु इत्यस्य; विग्रीवासः इत्यस्य समनाधिकरण)
TypeNoun/Adjective (compound)
Rootमूर-देव- (प्रातिपदिक; समास)
ऋदन्तुlet them wail/cry
ऋदन्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootऋद् (धातु; ‘to wail/cry out’—RV)
माdo not
मा:
निषेध
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootत्वद्- (सर्वनाम)
दृशन्seeing
दृशन्:
कर्तृ (उच्चरन्तम् इत्यस्य; ‘one who sees’)
TypeParticiple
Rootदृश् (धातु) → दृश्- (कृदन्त; शतृ)
सूर्यम्the sun
सूर्यम्:
कर्म (दृशन् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootसूर्य- (प्रातिपदिक)
उच्चरन्तम्rising, going upward
उच्चरन्तम्:
कर्म (मा … दृशन् … इत्यत्र निषेधस्य विषयः; ‘him who is rising/going up’)
TypeParticiple
Rootउद्-चर् (धातु) → उच्चरन्त्- (कृदन्त; शतृ)