HomeRig VedaMandala 7Sukta 104Mantra 19
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 19

Sukta 7.104

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Indra (with Soma as empowering adjunct)
Chandas: Triṣṭubh

प्र वर्तय दिवो अश्मानमिन्द्र सोमशितं मघवन्त्सं शिशाधि । प्राक्तादपाक्तादधरादुदक्तादभि जहि रक्षसः पर्वतेन ॥

प्र व॑र्तय दि॒वो अश्मा॑नमिन्द्र॒ सोम॑शितं मघव॒न्त्सं शि॑शाधि । प्राक्ता॒दपा॑क्तादध॒रादुद॑क्ताद॒भि ज॑हि र॒क्षस॒: पर्व॑तेन ॥

prá vartaya divó áśmānam indra sómaśitaṃ maghaván sáṃ śiśādhi | prā́ktād apā́ktād adharā́d údaktād abhí jahi rákṣasaḥ párvatena ||

Roll forth, O Indra, the stone of heaven, sharpened by Soma; O bounteous one, set it in full motion. From the fore and the behind, from below and from above—smite the rakṣas with the mountain.

प्र । व॒र्त॒य॒ । दि॒वः । अश्मा॑नम् । इ॒न्द्र॒ । सोम॑ऽशितम् । म॒घ॒ऽव॒न् । सम् । सि॒शा॒धि॒ । प्राक्ता॑त् । अपा॑क्तात् । अ॒ध॒रात् । उद॑क्तात् । अ॒भि । ज॒हि॒ । र॒क्षसः॑ । पर्व॑तेन ॥प्र । वर्तय । दिवः । अश्मानम् । इन्द्र । सोमशितम् । मघवन् । सम् । सिशाधि । प्राक्तात् । अपाक्तात् । अधरात् । उदक्तात् । अभि । जहि । रक्षसः । पर्वतेन ॥pra | vartaya | divaḥ | aśmānam | indra | soma-śitam | magha-van | sam | siśādhi | prāktāt | apāktāt | adharāt | udaktāt | abhi | jahi | rakṣasaḥ | parvatena

प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग) / प्र (अव्यय)
वर्तयset in motion, hurl/roll (forth)!
वर्तय:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√वृत् (वर्तते) → caus. √वर्तय्
दिवःof heaven, from the sky
दिवः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौः)
अश्मानम्stone, rock
अश्मानम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअश्मन्
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र
सोमशितम्Soma-sharpened (made keen by Soma)
सोमशितम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootसोम-शित (समास; शित < √शा/√शि? ‘to sharpen’ → शित ‘sharpened’)
मघवन्O bountiful one
मघवन्:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootमघवन्
तम्that (one/it)
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद्
शिशाधिmake it effective / subdue (it)!
शिशाधि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√शाध् (शाध्नोति/शाधयति) ‘to overpower, subdue, make effective’
प्राक्तात्from the front/forepart
प्राक्तात्:
अपादान
TypeIndeclinable
Rootप्राक् (अव्यय/प्रातिपदिक) + तसिल् (-तात्)
अपाक्तात्from the rear/back
अपाक्तात्:
अपादान
TypeIndeclinable
Rootअपाक् (अव्यय/प्रातिपदिक) + तसिल् (-तात्)
अधरात्from below
अधरात्:
अपादान
TypeIndeclinable
Rootअधर (प्रातिपदिक) + तसिल् (-ात्)
उदक्तात्from above
उदक्तात्:
अपादान
TypeIndeclinable
Rootउदक्/उदञ्च् (प्रातिपदिक ‘upper’) + तसिल् (-तात्)
अभिtowards, against
अभि:
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
जहिsmite, slay!
जहि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√हन् (हन्ति)
रक्षसःthe demons (Rākṣasas), evil beings
रक्षसः:
कर्म
TypeNoun
Rootरक्षस्
पर्वतेनwith a mountain (as weapon)
पर्वतेन:
करण
TypeNoun
Rootपर्वत