HomeRig VedaMandala 7Sukta 104Mantra 15
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 15

Sukta 7.104

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Implicitly Indra/Soma-against-yātus context; verse framed as oath-like self-imprecation
Chandas: Triṣṭubh

अद्या मुरीय यदि यातुधानो अस्मि यदि वायुस्ततप पूरुषस्य । अधा स वीरैर्दशभिर्वि यूया यो मा मोघं यातुधानेत्याह ॥

अ॒द्या मु॑रीय॒ यदि॑ यातु॒धानो॒ अस्मि॒ यदि॒ वायु॑स्त॒तप॒ पूरु॑षस्य । अधा॒ स वी॒रैर्द॒शभि॒र्वि यू॑या॒ यो मा॒ मोघं॒ यातु॑धा॒नेत्याह॑ ॥

adyā́ murīya yádi yātudhā́no asmi yádi vā́yus tatápa pū́ruṣasya | ádhā sá vīráir daśábhir ví yūyā yó mā móghaṃ yātudhā́nety ā́ha ||

May I die today if I am a yātudhāna, if the life-breath has scorched the human being in me. Then may he be cut off, with his ten heroes, who says of me in vain, ‘He is a yātudhāna.’

अ॒द्य । मु॒री॒य॒ । यदि॑ । या॒तु॒ऽधानः॑ । अस्मि॑ । यदि॑ । वा॒ । आयुः॑ । त॒तप॑ । पुरु॑षस्य । अध॑ । सः । वी॒रैः । द॒शऽभिः॑ । वि । यू॒याः॒ । यः । मा॒ । मोघ॑म् । यातु॑ऽधा॒न । इति॑ । आह॑ ॥अद्य । मुरीय । यदि । यातुधानः । अस्मि । यदि । वा । आयुः । ततप । पुरुषस्य । अध । सः । वीरैः । दशभिः । वि । यूयाः । यः । मा । मोघम् । यातुधान । इति । आह ॥adya | murīya | yadi | yātu-dhānaḥ | asmi | yadi | vā | āyuḥ | tatapa | puruṣasya | adha | saḥ | vīraiḥ | daśa-bhiḥ | vi | yūyāḥ | yaḥ | mā | mogham | yātu-dhāna | iti | āha

अद्यtoday, now
अद्य:
Adhikaraṇa (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
मुरीयmay I die / let me perish
मुरीय:
(अकर्मक) कर्ता = वक्ता (अहम्)
TypeVerb
Rootमृ (धातु)
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
यातुधानःa sorcerer/demon (yātudhāna)
यातुधानः:
Kartā (शर्तवाक्ये)
TypeNoun
Rootयातुधान (प्रातिपदिक)
अस्मिI am
अस्मि:
Kartā = अहम्
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
वायुःWind (Vāyu)
वायुः:
Kartā (शर्तवाक्ये)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
ततपburned, scorched
ततप:
Kartā = वायुः
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
पूरुषस्यof a man/person
पूरुषस्य:
सम्बन्ध (genitive: ‘of a man/person’)
TypeNoun
Rootपूरुष (प्रातिपदिक)
अधthen
अध:
TypeIndeclinable
Rootअध (अव्यय)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वीरैःwith heroes/men
वीरैः:
Karaṇa (instrumental: ‘with/by heroes’)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
दशभिःwith ten
दशभिः:
Karaṇa (संख्यासहित-करण)
TypeNumeral
Rootदशन् (संख्या-प्रातिपदिक)
विapart, asunder
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
यूयाःmay you separate/drive away
यूयाः:
(सकर्मक) कर्ता = त्वम् (आह्वान), कर्म = (अभिप्रेतः) यातुधानः/दुष्टः
TypeVerb
Rootयु (धातु)
यःwho
यः:
Kartā (relative clause)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
माme
मा:
Karma
TypePronoun (enclitic)
Rootअहम् (सर्वनाम) / मा (अव्यय-निषेध)
मोघम्in vain, falsely
मोघम्:
Karma/प्रकार (adverbial object of saying)
TypeAdjective (used adverbially)
Rootमोघ (प्रातिपदिक)
यातुधानेति‘(you are) a yātudhāna’—thus
यातुधानेति:
(वाक्यकर्म) उक्तिविषयः
TypeNoun + Indeclinable
Rootयातुधान (प्रातिपदिक) + इति (अव्यय)
आहsaid, has said
आह:
Kartā = यः (who says)
TypeVerb
Rootअह्/ब्रू (धातु; वेदिक परिपाटी ‘आह’)