HomeRig VedaMandala 7Sukta 101Mantra 6
Previous Mantra

Mantra 6

Sukta 7.101

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Parjanya culminating into R̥ta (Truth-Order) and protective powers (svasti)
Chandas: Triṣṭubh

स रेतोधा वृषभः शश्वतीनां तस्मिन्नात्मा जगतस्तस्थुषश्च । तन्म ऋतं पातु शतशारदाय यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥

स रे॑तो॒धा वृ॑ष॒भः शश्व॑तीनां॒ तस्मि॑न्ना॒त्मा जग॑तस्त॒स्थुष॑श्च । तन्म॑ ऋ॒तं पा॑तु श॒तशा॑रदाय यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः ॥

sá retodhā́ vṛṣabháḥ śáśvatīnām tásminn ātmā́ jágatas tásthuṣaś ca | tán ma ṛtáṃ pātu śatá-śāradāya yūyáṃ pāta svastíbhiḥ sádā naḥ ||

He, the seed-holder, the Bull of the eternities; in him is the self of all that moves and stands. May that R̥ta protect me for a hundred autumns; and may you protect us always with your harmonies.

सः । रे॒तः॒ऽधाः । वृ॒ष॒भः । शश्व॑तीनाम् । तस्मि॑न् । आ॒त्मा । जग॑तः । तु॒स्थुषः॑ । च॒ । तत् । मा॒ । ऋ॒तम् । पा॒तु॒ । श॒तऽशा॑रदाय । यू॒यम् । पा॒त॒ । स्व॒स्तिऽभिः॑ । सदा॑ । नः॒ ॥सः । रेतःधाः । वृषभः । शश्वतीनाम् । तस्मिन् । आत्मा । जगतः । तुस्थुषः । च । तत् । मा । ऋतम् । पातु । शतशारदाय । यूयम् । पात । स्वस्तिभिः । सदा । नः ॥saḥ | retaḥ-dhāḥ | vṛṣabhaḥ | śaśvatīnām | tasmin | ātmā | jagataḥ | tusthuṣaḥ | ca | tat | mā | ṛtam | pātu | śata-śāradāya | yūyam | pāta | svasti-bhiḥ | sadā | naḥ

सःhe (that one)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रेतोधाःseed-placer; semen-bearer
रेतोधाः:
कर्तृ
TypeNoun (agent/epithet)
Rootरेतस् + धा (√धा ‘to place/put’) → रेतोधा (बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास)
वृषभःbull (mighty one)
वृषभः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
शश्वतीनाम्of the everlasting/continuous (ones)
शश्वतीनाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeAdjective (used substantively)
Rootशश्वत् (विशेषण-प्रातिपदिक)
तस्मिन्in him/therein
तस्मिन्:
अधिकरण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आत्माself; vital essence
आत्मा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
जगतःof the moving world
जगतः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
तस्थुषःof the standing (world)
तस्थुषः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun (participle used as substantive)
Rootतस्थुस् (परफेक्ट-भागवत्/स्थिर-प्रातिपदिक; from √स्था)
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Root
तत्that
तत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मेof me; my
मे:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऋतम्ṛta; cosmic order/truth
ऋतम्:
कर्म
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
पातुmay (he/it) protect
पातु:
क्रिया
TypeVerb
Root√पा (to protect)
शतशारदायfor a hundred autumns (years)
शतशारदाय:
सम्प्रदान (purpose/benefit)
TypeAdjective (dative purpose)
Rootशत + शारद (प्रातिपदिक) → शतशारद (समास)
यूयम्you (pl.)
यूयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पातprotect (you all)!
पात:
क्रिया
TypeVerb
Root√पा (to protect)
स्वस्तिभिःwith well-being; with blessings
स्वस्तिभिः:
करण
TypeNoun
Rootस्वस्ति (प्रातिपदिक)
सदाalways
सदा:
कालाधिकरण
TypeIndeclinable
Rootसदा
नःus; our
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (us/our)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)