HomeRig VedaMandala 7Sukta 101Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 7.101

Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭha-gotra; traditional attribution for RV 7)
Devata: Parjanya (Rain/Thundering Power) conceived also as vṛṣabha (the Bull of fertilizing force)
Chandas: Triṣṭubh

तिस्रो वाचः प्र वद ज्योतिरग्रा या एतद्दुह्रे मधुदोघमूधः । स वत्सं कृण्वन्गर्भमोषधीनां सद्यो जातो वृषभो रोरवीति ॥

ति॒स्रो वाच॒: प्र व॑द॒ ज्योति॑रग्रा॒ या ए॒तद्दु॒ह्रे म॑धुदो॒घमूध॑: । स व॒त्सं कृ॒ण्वन्गर्भ॒मोष॑धीनां स॒द्यो जा॒तो वृ॑ष॒भो रो॑रवीति ॥

tisró vā́caḥ prá vada jyótir-agrā yā́ etád duhré mádhu-dogham ū́dhaḥ | sá vatsáṃ kṛṇván gárbham óṣadhīnām sadyó jātó vṛṣabhó roravīti ||

Utter forth the threefold Word, whose front is Light; they milk from this the honey-yielding udder. He, the Bull, newly born, at once makes the calf that is the embryo of the plants, and he bellows.

ति॒स्रः । वाचः॑ । प्र । व॒द॒ । ज्योतिः॑ऽअग्राः । याः । ए॒तत् । दु॒ह्रे । म॒धु॒ऽदो॒घम् । ऊधः॑ । सः । व॒त्सम् । कृ॒ण्वन् । गर्भ॑म् । ओष॑धीनाम् । स॒द्यः । जा॒तः । वृ॒ष॒भः । रो॒र॒वी॒ति॒ ॥तिस्रः । वाचः । प्र । वद । ज्योतिःअग्राः । याः । एतत् । दुह्रे । मधुदोघम् । ऊधः । सः । वत्सम् । कृण्वन् । गर्भम् । ओषधीनाम् । सद्यः । जातः । वृषभः । रोरवीति ॥tisraḥ | vācaḥ | pra | vada | jyotiḥ-agrāḥ | yāḥ | etat | duhre | madhu-dogham | ūdhaḥ | saḥ | vatsam | kṛṇvan | garbham | oṣadhīnām | sadyaḥ | jātaḥ | vṛṣabhaḥ | roravīti

तिस्रःthree (fem.)
तिस्रः:
विशेषण (कर्तृ-पदस्य) / कर्ता-संबन्धी
TypeAdjective (numeral)
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) → तिसृ
वाचःvoices / speeches
वाचः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
वदspeak!
वद:
क्रिया
TypeVerb
Rootवद्
ज्योतिःlight
ज्योतिः:
कर्म
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
अग्राःforemost, leading
अग्राः:
विशेषण (वाचः) / कर्ता-संबन्धी
TypeAdjective
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
याःwhich
याः:
कर्तृ (सम्बन्धवाक्ये)
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एतत्this
एतत्:
कर्म
TypePronoun (demonstrative)
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दुह्रेthey have milked / they milked
दुह्रे:
क्रिया
TypeVerb
Rootदुह्
मधुदोघम्honey-yielding, sweet-milking
मधुदोघम्:
कर्म (ऊधः-विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootमधु + दोग्ह (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दुह्/दुह् ‘to milk’ से ‘दोग्ह’ ‘milker/yielder’)
ऊधःudder
ऊधः:
कर्म
TypeNoun
Rootऊधस् (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वत्सम्calf
वत्सम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
कृण्वन्making, fashioning
कृण्वन्:
कर्तृ-विशेषण (सः) / सहायक-क्रिया
TypeVerb (participle)
Rootकृ (वैदिक धातु-रूप ‘कृणु/कृण्व’)
गर्भम्embryo, womb-child
गर्भम्:
कर्म (वत्सम्-सम्बन्धी)
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
ओषधीनाम्of the plants (herbs)
ओषधीनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) / अधिकरण-संबन्धी
TypeNoun
Rootओषधि (प्रातिपदिक)
सद्यःimmediately
सद्यः:
कालाधिकरण (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसद्यस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
जातःborn
जातः:
कर्तृ-विशेषण (वृषभः)
TypeVerb (participle)
Rootजन्
वृषभःbull
वृषभः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
रोरवीतिroars, cries aloud
रोरवीति:
क्रिया
TypeVerb
Rootरु (वैदिक: रोरव् ‘to roar/cry out’)