HomeRig VedaMandala 7Sukta 10Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 7.10

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Agni (depicted in dawn-like radiance; possibly Agni as morning kindling)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

उषो न जारः पृथु पाजो अश्रेद्दविद्युतद्दीद्यच्छोशुचानः । वृषा हरिः शुचिरा भाति भासा धियो हिन्वान उशतीरजीगः ॥

उ॒षो न जा॒रः पृ॒थु पाजो॑ अश्रे॒द्दवि॑द्युत॒द्दीद्य॒च्छोशु॑चानः । वृषा॒ हरि॒: शुचि॒रा भा॑ति भा॒सा धियो॑ हिन्वा॒न उ॑श॒तीर॑जीगः ॥

uṣó na jāráḥ pṛthú pā́jo aśret davídyutat dī́dyac chośucānáḥ | vṛ́ṣā hár iḥ śucírā́ bhāti bhāsā́ dhíyo hinvāná uśatī́r ajīgar ||

Like the lover of Dawn he has stretched out his wide splendor; flashing, blazing, he burns in his self-luminosity. The strong golden one shines with a pure radiance; driving the thoughts forward, he has awakened the aspiring energies.

उ॒षः । न । जा॒रः । पृ॒थु । पाजः॑ । अ॒श्रे॒त् । दवि॑द्युतत् । दीद्य॑त् । शोशु॑चानः । वृषा॑ । हरिः॑ । शुचिः॑ । आ । भा॒ति॒ । भा॒सा । धियः॑ । हि॒न्वा॒नः । उ॒श॒तीः । अ॒जी॒ग॒रिति॑ ॥उषः । न । जारः । पृथु । पाजः । अश्रेत् । दविद्युतत् । दीद्यत् । शोशुचानः । वृषा । हरिः । शुचिः । आ । भाति । भासा । धियः । हिन्वानः । उशतीः । अजीगरिति ॥uṣaḥ | na | jāraḥ | pṛthu | pājaḥ | aśret | davidyutat | dīdyat | śośucānaḥ | vṛṣā | har iḥ | śuciḥ | ā | bhāti | bhāsā | dhiyaḥ | hinvānaḥ | uśatīḥ | ajīgariti

उषोO Dawn / the Dawn
उषो:
सम्बोधन (address) / विषय-निर्देश
TypeNoun
Rootउषस्-
like, as
:
TypeIndeclinable
Root
जारःa lover, wooer
जारः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootजार-
पृथुbroad, wide
पृथु:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपृथु-
पाजःbrightness, radiance, splendor
पाजः:
कर्तृ/विशेष्य (उपमान-वर्णन)
TypeNoun
Rootपाजस्-
अश्रेत्leaned/advanced, came to rest (shone forth)
अश्रेत्:
क्रिया (कर्तृ=पाजः/जारः-उपमानः)
TypeVerb
Rootश्रि (श्रयति) / Vedic aor. stem
दवि-द्युतत्flashing, glittering
दवि-द्युतत्:
क्रिया-विशेषण
TypeKṛdanta (participle) / Adjective
Rootद्युत्- (√द्युत्) with intens./comp.
दीद्यच्छोशुचानःshining intensely, blazing
दीद्यच्छोशुचानः:
कर्तृ (same agent as main verb)
TypeKṛdanta (participle)
Root√दीद्/√द्युत् (intensive ‘दीद्य’), √शुच्
वृषाthe bull (mighty one)
वृषा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवृषन्-/वृषा-
हरिःthe tawny one; tawny steed/one
हरिः:
कर्तृ (वृषा इत्यस्य apposition)
TypeNoun
Rootहरि-
शुचिराbright, pure
शुचिरा:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुचि-
भातिshines
भाति:
क्रिया (कर्तृ=हरिः)
TypeVerb
Root√भा
भासाwith light, by radiance
भासा:
करण
TypeNoun
Rootभासा-
धियःthoughts, insights, hymns
धियः:
कर्म
TypeNoun
Rootधि-/धी-
हिन्वानःimpelling, setting in motion
हिन्वानः:
कर्तृ (agent, ‘impelling’)
TypeKṛdanta (participle)
Root√हि (हिनोति) / √हिव् (Vedic)
उशतीःthe desiring/joyful (f.) ones
उशतीः:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootउशती- (from √वश्/उश् ‘to desire’)
अजीगःsang/intoned; set in motion by song
अजीगः:
क्रिया (कर्तृ=हिन्वानः/हरिः)
TypeVerb
Root√गै/√गा (to sing) with reduplication