HomeRig VedaMandala 6Sukta 9Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 6.9

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional)
Devata: Agni/light as the dhruva jyotis; also collective Devāḥ as powers converging in sacrifice
Chandas: Triṣṭubh

ध्रुवं ज्योतिर्निहितं दृशये कं मनो जविष्ठं पतयत्स्वन्तः । विश्वे देवाः समनसः सकेता एकं क्रतुमभि वि यन्ति साधु ॥

ध्रु॒वं ज्योति॒र्निहि॑तं दृ॒शये॒ कं मनो॒ जवि॑ष्ठं प॒तय॑त्स्व॒न्तः । विश्वे॑ दे॒वाः सम॑नस॒: सके॑ता॒ एकं॒ क्रतु॑म॒भि वि य॑न्ति सा॒धु ॥

dhrúvaṃ jyótir ní-hitaṃ dṛśáye káṃ manó jáviṣṭhaṃ patáyat sv-ántaḥ | víśve devā́ḥ sá-manasáḥ sá-ketāḥ ékaṃ krátum abhí ví yanti sādhú ||

A firm Light is set down for seeing; and the mind, swiftest, flies within its own inwardness toward it. All the gods, of one mind and one intention, move rightly toward the single will (kratu) that is one.

ध्रु॒वम् । ज्योतिः॑ । निऽहि॑तम् । दृ॒शये॑ । कम् । मनः॑ । जवि॑ष्ठम् । प॒तय॑त्ऽसु । अ॒न्तरिति॑ । विश्वे॑ । दे॒वाः । सऽम॑नसः । सऽके॑ताः । एक॑म् । क्रतु॑म् । अ॒भि । वि । या॒न्ति॒ । सा॒धु ॥ध्रुवम् । ज्योतिः । निहितम् । दृशये । कम् । मनः । जविष्ठम् । पतयत्सु । अन्तरिति । विश्वे । देवाः । समनसः । सकेताः । एकम् । क्रतुम् । अभि । वि । यान्ति । साधु ॥dhruvam | jyotiḥ | ni-hitam | dṛśaye | kam | manaḥ | javiṣṭham | patayat-su | antariti | viśve | devāḥ | sa-manasaḥ | sa-ketāḥ | ekam | kratum | abhi | vi | yānti | sādhu

ध्रुवम्firm, fixed
ध्रुवम्:
Karma
TypeAdjective
Rootध्रुव (प्रातिपदिक) < ध्रु (स्थैर्ये)
ज्योतिःlight, radiance
ज्योतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
निहितम्placed, deposited
निहितम्:
Karma
TypeParticiple (Adjectival) / Kṛdanta
Rootनि-धा (धातु) → निहित (कृदन्त, भूतकृदन्त/क्त)
दृशयेfor seeing; for the seer/vision
दृशये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootदृश् (दर्शन) → दृशय (प्रातिपदिक/नामधातु-सम्भव)
कम्whom? / someone
कम्:
Karma
TypePronoun (interrog./indef.)
Rootक (प्रश्न/अनिर्दिष्ट) सर्वनाम-प्रातिपदिक
मनःmind
मनः:
Kartā
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
जविष्ठम्swiftest
जविष्ठम्:
Karma
TypeAdjective (superlative)
Rootजव (प्रातिपदिक) + इष्ठ (तमप्-प्रत्यय, अतिशय)
पतयत्flying, speeding
पतयत्:
Kartā
TypeParticiple (present) / Kṛdanta
Rootपत् (गत्यर्थ) → पतय (नामधातु/चुरादि-प्रयोग) ; वर्तमान कृदन्त
स्वन्तःthe resounding/bright ones (companions)
स्वन्तः:
Kartā
TypeAdjective/Noun
Rootस्वन्त (प्रातिपदिक)
विश्वेall
विश्वे:
Kartā
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
देवाःgods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
समनसःof one mind, unanimous
समनसः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसम्-मनस् (बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास: ‘एकमनस्क’)
सकेताःof one intention/sign; in accord
सकेताः:
Kartā
TypeAdjective
Rootस-केत (प्रातिपदिक; ‘सह-केत/समान-केत’)
एकम्one
एकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
क्रतुम्purpose, resolve, plan
क्रतुम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
अभिtowards, upon
अभि:
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
विapart, forth (distributive/intensive)
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
यन्तिthey go, they proceed
यन्ति:
TypeVerb
Rootया (गत्यर्थ)
साधुwell, rightly
साधु:
TypeIndeclinable (adverbial) / Adjective
Rootसाधु (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक)