HomeRig VedaMandala 6Sukta 75Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 6.75

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition
Devata: Arrows/projectiles (iṣavaḥ) as divine powers; protective turning of weapon-force
Chandas: Triṣṭubh (probable)

सुपर्णं वस्ते मृगो अस्या दन्तो गोभिः संनद्धा पतति प्रसूता । यत्रा नरः सं च वि च द्रवन्ति तत्रास्मभ्यमिषवः शर्म यंसन् ॥

सु॒प॒र्णं व॑स्ते मृ॒गो अ॑स्या॒ दन्तो॒ गोभि॒: संन॑द्धा पतति॒ प्रसू॑ता । यत्रा॒ नर॒: सं च॒ वि च॒ द्रव॑न्ति॒ तत्रा॒स्मभ्य॒मिष॑व॒: शर्म॑ यंसन् ॥

su-parṇáṃ vaste mṛgó asyā dánto góbhīḥ saṃ-naddhā patati prá-sūtā | yátrā nárāḥ sáṃ ca ví ca drávanti tátrāsmábhyam íṣavaḥ śárma yaṃsan ||

A bird of fair wing she wears; her ‘tooth’ is the wild beast; bound with the cows (rays) she flies forth when released. Where the men run together and scatter, there may the arrows for us bring shelter—may the directed forces become a protection, not a harm.

सु॒ऽप॒र्णम् । व॒स्ते॒ । मृ॒गः । अ॒स्याः॒ । दन्तः॑ । गोभिः॑ । सम्ऽन॑द्धा । प॒त॒ति॒ । प्रऽसू॑ता । यत्र॑ । नरः॒ । सम् । च॒ । वि । च॒ । द्रव॑न्ति । तत्र॑ । अ॒स्मभ्य॑म् । इष॑वः । शर्म॑ । यं॒स॒न् ॥सुपर्णम् । वस्ते । मृगः । अस्याः । दन्तः । गोभिः । सम्नद्धा । पतति । प्रसूता । यत्र । नरः । सम् । च । वि । च । द्रवन्ति । तत्र । अस्मभ्यम् । इषवः । शर्म । यंसन् ॥su-parṇam | vaste | mṛgaḥ | asyāḥ | dantaḥ | gobhiḥ | sam-naddhā | patati | pra-sūtā | yatra | naraḥ | sam | ca | vi | ca | dravanti | tatra | asmabhyam | iṣavaḥ | śarma | yaṃsan

सुपर्णम्(as) a fair-winged/beautiful-feathered (one)
सुपर्णम्:
कर्म (वस्ते इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootसु-पर्ण (प्रातिपदिक)
वस्तेwears, puts on
वस्ते:
क्रिया
TypeVerb
Root√वस् (वस् आच्छादने) / वस् (परिधान)
मृगःthe deer/antelope
मृगः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
अस्याःof her/its
अस्याः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दन्तःthe tooth/tusk
दन्तः:
कर्तृ (पतति इत्यस्य)
TypeNoun
Rootदन्त (प्रातिपदिक)
गोभिःwith cows; with bovine (thongs/straps)
गोभिः:
करण
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
संनद्धाbound on, fastened
संनद्धा:
कर्तृ-विशेषण (दन्तः/इषवः सन्दर्भे ‘bound/strapped’)
TypeParticiple/Adjective
Rootसम्-√नह् (नह बन्धने) → संनद्ध (कृदन्त) / संनद्धा (स्त्री)
पततिflies, falls, darts
पतति:
क्रिया
TypeVerb
Root√पत् (पत गतौ)
प्रसूताimpelled, sent forth
प्रसूता:
कर्तृ-विशेषण (संनद्धा इव; ‘sent forth’)
TypeParticiple/Adjective
Rootप्र-√सू (सू प्रसवे) → प्रसूत (कृदन्त) / प्रसूता (स्त्री)
यत्रwhere
यत्र:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
नरःmen, warriors
नरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
सम्together
सम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
and
:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
विapart, asunder
वि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
and
:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
द्रवन्तिrun, rush
द्रवन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√द्रु (द्रु गतौ) / √द्रव् (द्रव गतौ) → द्रवति
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
अस्मभ्यम्to us
अस्मभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इषवःarrows
इषवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइषु (प्रातिपदिक)
शर्मshelter, protection
शर्म:
कर्म (यंसन् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootशर्मन् (प्रातिपदिक)
यंसन्may they grant/bestow
यंसन्:
क्रिया
TypeVerb
Root√यम् (यम् उपरमे/नियमे; वेद. ‘यंस्’ दाने/प्रदाने) → यंसति