HomeRig VedaMandala 6Sukta 7Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 6.7

Devata: Agni Vaiśvānara
Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)

वैश्वानर तव तानि व्रतानि महान्यग्ने नकिरा दधर्ष । यज्जायमानः पित्रोरुपस्थेऽविन्दः केतुं वयुनेष्वह्नाम् ॥

वैश्वा॑नर॒ तव॒ तानि॑ व्र॒तानि॑ म॒हान्य॑ग्ने॒ नकि॒रा द॑धर्ष । यज्जाय॑मानः पि॒त्रोरु॒पस्थेऽवि॑न्दः के॒तुं व॒युने॒ष्वह्ना॑म् ॥

vaiśvānara táva tā́ni vratā́ni mahā́ny agne nákir ā́ dadharṣa | yáj jā́yamānaḥ pitór upásthe ’víndaḥ ketúṃ vayúneṣv áhnām ||

O Vaiśvānara, yours are those great laws of working, O Agni—none can violate them. When you are born in the lap of the two parents, you find the guiding light in the ordered workings of the days.

वैश्वा॑नर । तव॑ । तानि॑ । व्र॒तानि॑ । म॒हानि॑ । अ॒ग्ने॒ । नकिः॑ । आ । द॒ध॒र्ष॒ । यत् । जा॑य॑मानः । पि॒त्रोः । उ॒पऽस्थे॑ । अवि॑न्दः । के॒तुम् । व॒युने॑षु । अह्ना॑म् ॥वैश्वानर । तव । तानि । व्रतानि । महानि । अग्ने । नकिः । आ । दधर्ष । यत् । जायमानः । पित्रोः । उपस्थे । अविन्दः । केतुम् । वयुनेषु । अह्नाम् ॥vaiśvānara | tava | tāni | vratāni | mahāni | agne | nakiḥ | ā | dadharṣa | yat | jāyamānaḥ | pitroḥ | upa-sthe | avindaḥ | ketum | vayuneṣu | ahnām

वैश्वानरO Vaiśvānara (Agni)
वैश्वानर:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootवैश्वानर (प्रातिपदिक; viśvānara)
तवof you / your
तव:
सम्बन्ध (Genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तानिthose
तानि:
कर्तृ (with दधर्ष) / कर्म (contextually possible)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
व्रतानिvows, ordinances, sacred laws
व्रतानि:
कर्तृ (with दधर्ष) / कर्म (contextually possible)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
महानिgreat
महानि:
(विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
नकिःno one
नकिः:
(निषेध/प्रमाण-निपात)
TypeIndeclinable
Rootनकिः (निपात/सर्वनामाव्यय)
towards, up to; (intensifies)
:
(क्रियाविशेषक)
TypeIndeclinable (preverb)
Rootआ (उपसर्ग)
दधर्षhas dared/overpowered
दधर्ष:
(मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootधृष् (धातु; ‘to dare, to overpower’)
यत्which (that)
यत्:
कर्म (अविन्दः) / सम्बन्ध
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जायमानःbeing born
जायमानः:
कर्तृ (अविन्दः)
TypeParticiple
Rootजन् (धातु) → जायमान (कृदन्त, वर्तमान-कालिक/शानच्)
पित्रोःof (your) two parents
पित्रोः:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
उपस्थेin the lap/bosom
उपस्थे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootउपस्थ (प्रातिपदिक)
अविन्दःyou found / you obtained
अविन्दः:
(मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु; ‘to find, obtain’)
केतुम्a banner, sign, light, mark
केतुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootकेतु (प्रातिपदिक)
वयुनेषुin the workings/ordinances, in the modes of action
वयुनेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवयुन (प्रातिपदिक)
अह्नाम्of the days
अह्नाम्:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)