HomeRig VedaMandala 6Sukta 69Mantra 8
Previous Mantra

Mantra 8

Sukta 6.69

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya)
Devata: Indra-Vishnu
Chandas: Triṣṭubh

उभा जिग्यथुर्न परा जयेथे न परा जिग्ये कतरश्चनैनोः । इन्द्रश्च विष्णो यदपस्पृधेथां त्रेधा सहस्रं वि तदैरयेथाम् ॥

उ॒भा जि॑ग्यथु॒र्न परा॑ जयेथे॒ न परा॑ जिग्ये कत॒रश्च॒नैनो॑: । इन्द्र॑श्च विष्णो॒ यदप॑स्पृधेथां त्रे॒धा स॒हस्रं॒ वि तदै॑रयेथाम् ॥

ubhā jigyathur ná parā́ jayethe ná parā́ jigye kataraś canainóḥ | índraś ca víṣṇo yád ápaspr̥dhethāṃ tredhā́ sahásraṃ ví tád áirayethām ||

Both of you have conquered; neither of you is defeated, nor has either of you been conquered. O Indra and Vishnu, when you contended (in the play of powers), you set in motion and distributed that thousandfold energy in three streams.

उ॒भा । जि॒ग्य॒थुः॒ । न । परा॑ । ज॒ये॒थे॒ इति॑ । न । परा॑ । जि॒ग्ये॒ । क॒त॒रः । च॒न । ए॒नोः॒ । इन्द्रः॑ । च॒ । वि॒ष्णो॒ इति॑ । यत् । अप॑स्पृधेथाम् । त्रे॒धा । स॒हस्र॑म् । वि । तत् । ऐ॒र॒ये॒था॒म् ॥उभा । जिग्यथुः । न । परा । जयेथे इति । न । परा । जिग्ये । कतरः । चन । एनोः । इन्द्रः । च । विष्णो इति । यत् । अपस्पृधेथाम् । त्रेधा । सहस्रम् । वि । तत् । ऐरयेथाम् ॥ubhā | jigyathuḥ | na | parā | jayetheiti | na | parā | jigye | kataraḥ | cana | enoḥ | indraḥ | ca | viṣṇo iti | yat | apasṛdhethām | tredhā | sahasram | vi | tat | airayethām

उभाboth (two)
उभा:
Kartā
TypeAdjective/Pronoun-like
Rootउभ (प्रातिपदिक)
जिग्यथुःyou two have conquered
जिग्यथुः:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√जि (जये) / √जि (जिग्यति)
not
:
(सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Root
पराaway, beyond; decisively
परा:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरा
जयेथेyou two win / would win
जयेथे:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√जि (जये)
not
:
(सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Root
पराaway, beyond; decisively
परा:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरा
जिग्येhas conquered / won
जिग्ये:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√जि (जये) / √जि
कतरःwhich (of the two)?
कतरः:
Kartā
TypePronoun/Adjective
Rootकतर (प्रातिपदिक)
चनeven
चन:
(सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Rootचन
एनौthose two (them/they two)
एनौ:
Kartā (सह-उभा) / Karma (सन्दर्भानुसार)
TypePronoun
Rootइदम् (एतद्) → एन (प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
and
:
(सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Root
विष्णोO Viṣṇu
विष्णो:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
यत्when/that which
यत्:
Karma (यद्-उपवाक्ये)
TypePronoun/Relative
Rootयद्
अपaway, off
अप:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअप
स्पृधेथाम्you two contended/competed
स्पृधेथाम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√स्पृध् (स्पर्धते) + अप-
त्रेधाin three ways; threefold
त्रेधा:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootत्रेधा
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
विapart, asunder; widely
वि:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootवि
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
ऐरयेथाम्you two set in motion / drove forth
ऐरयेथाम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√ईर्/√इर् (ईरयति) caus. + वि-