HomeRig VedaMandala 6Sukta 68Mantra 11
Previous Mantra

Mantra 11

Sukta 6.68

Rishi: Bharadvāja (traditional).
Devata: Indra-Varuṇa.
Chandas: Triṣṭubh.

इन्द्रावरुणा मधुमत्तमस्य वृष्णः सोमस्य वृषणा वृषेथाम् । इदं वामन्धः परिषिक्तमस्मे आसद्यास्मिन्बर्हिषि मादयेथाम् ॥

इन्द्रा॑वरुणा॒ मधु॑मत्तमस्य॒ वृष्ण॒: सोम॑स्य वृष॒णा वृ॑षेथाम् । इ॒दं वा॒मन्ध॒: परि॑षिक्तम॒स्मे आ॒सद्या॒स्मिन्ब॒र्हिषि॑ मादयेथाम् ॥

indrā́varuṇā mádhu-mattamasya vṛ́ṣṇaḥ sómasya vṛṣaṇā́ ā́ vṛṣethām | idáṃ vām ándhaḥ pári-siktam asmè āsádya asmín barhíṣi mādayethām ||

O Indra and Varuṇa, two Bulls, grow strong with the most honeyed Soma. This pressed essence is poured all around for you in us; sit down upon this seat of offering and take your delight.

इन्द्रा॑वरुणा । मधु॑मत्ऽतमस्य । वृष्णः॑ । सोम॑स्य । वृ॒ष॒णा॒ । आ । वृ॒षे॒था॒म् । इ॒दम् । वा॒म् । अन्धः॑ । परि॑ऽसिक्तम् । अ॒स्मे इति॑ । आ॒ऽसद्य । अ॒स्मिन् । ब॒र्हिषि॑ । मा॒द॒ये॒था॒म् ॥इन्द्रावरुणा । मधुमत्तमस्य । वृष्णः । सोमस्य । वृषणा । आ । वृषेथाम् । इदम् । वाम् । अन्धः । परिसिक्तम् । अस्मे इति । आसद्य । अस्मिन् । बर्हिषि । मादयेथाम् ॥indrāvaruṇā | madhumat-tamasya | vṛṣṇaḥ | somasya | vṛṣaṇā | ā | vṛṣethām | idam | vām | andhaḥ | pari-siktam | asme iti | āsadya | asmin | barhiṣi | mādayethām

इन्द्रावरुणाO Indra and Varuṇa
इन्द्रावरुणा:
सम्बोधन
TypeNoun (dual compound vocative)
Rootइन्द्र + वरुण
मधुमत्तमस्यof the most sweet (honeyed)
मधुमत्तमस्य:
सम्बन्ध (genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootमधुमत् (adj.)
वृष्णःof the strong/bull-like
वृष्णः:
सम्बन्ध (genitive qualifier)
TypeNoun/Adjective
Rootवृषन् (adj./noun) < √वृष्
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootसोम
वृषणाO you two bulls/strong ones
वृषणा:
सम्बोधन
TypeAdjective (used substantively)
Rootवृषन् (adj.) < √वृष्
वृषेथाम्be strong; exert your strength
वृषेथाम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√वृष्
इदम्this
इदम्:
कर्म (object of implied ‘drink/enjoy’)
TypePronoun
Rootइदम्
वाम्for you two / of you two
वाम्:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (context: ‘for you two’)
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अन्धःSoma-juice; pressed drink
अन्धः:
कर्म
TypeNoun
Rootअन्धस्
परिषिक्तम्poured around; sprinkled
परिषिक्तम्:
विशेषण (of अन्धः)
TypeParticiple (past passive)
Rootpari-√sic (√सिच्)
अस्मेfor us / among us
अस्मे:
सम्प्रदान/अधिकरण (context: ‘for us/among us’)
TypePronoun
Rootअस्मद्
आसद्यhaving sat down; having approached
आसद्य:
पूर्वकालिक क्रियाविशेषण
TypeGerund (absolutive)
Rootā-√sad
अस्मिन्on this
अस्मिन्:
अधिकरण
TypePronoun
Rootइदम्
बर्हिषिon the sacred grass (barhis)
बर्हिषि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootबर्हिस्
मादयेथाम्rejoice; become exhilarated (by drinking)
मादयेथाम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√मद् (मादयति caus.)