HomeRig VedaMandala 6Sukta 67Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 6.67

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Mitra-Varuṇa
Chandas: Triṣṭubh (probable)

ता जिह्वया सदमेदं सुमेधा आ यद्वां सत्यो अरतिॠते भूत् । तद्वां महित्वं घृतान्नावस्तु युवं दाशुषे वि चयिष्टमंहः ॥

ता जि॒ह्वया॒ सद॒मेदं सु॑मे॒धा आ यद्वां॑ स॒त्यो अ॑र॒तिॠ॒ते भूत् । तद्वां॑ महि॒त्वं घृ॑तान्नावस्तु यु॒वं दा॒शुषे॒ वि च॑यिष्ट॒मंह॑: ॥

tā́ jihváyā sádam ídaṃ su-medhā́ ā́ yád vāṃ satyó aratíḥ ṛté bhūt | tád vāṃ mahitváṃ ghṛtā́nnavāstu yuváṃ dāśúṣe ví cayiṣṭam áṃhaḥ ||

With the tongue of right utterance, O wise-minded ones, we continually bring this to you—when false disorder has arisen apart from ṛta. Let your greatness be our clarified nourishment; you two, for the giver, separate out and remove the distress.

ता । जि॒ह्वया॑ । सद॑म् । आ । इ॒दम् । सु॒ऽमे॒धाः । आ । यत् । वा॒म् । स॒त्यः । अ॒र॒तिः । ऋ॒ते । भू॒त् । तत् । वा॒म् । म॒हि॒ऽत्वम् । घृ॒त॒ऽअ॒न्नौ॒ । अ॒स्तु॒ । यु॒वम् । दा॒शुषे॑ । वि । च॒यि॒ष्ट॒म् । अंहः॑ ॥ता । जिह्वया । सदम् । आ । इदम् । सुमेधाः । आ । यत् । वाम् । सत्यः । अरतिः । ऋते । भूत् । तत् । वाम् । महित्वम् । घृतअन्नौ । अस्तु । युवम् । दाशुषे । वि । चयिष्टम् । अंहः ॥tā | jihvayā | sadam | ā | idam | su-medhāḥ | ā | yat | vām | satyaḥ | aratiḥ | ṛte | bhūt | tat | vām | mahi-tvam | ghṛta-annau | astu | yuvam | dāśuṣe | vi | cayiṣṭam | aṃhaḥ

ताःthose (fem., they)
ताः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जिह्वयाwith the tongue
जिह्वया:
करण
TypeNoun
Rootजिह्वा (प्रातिपदिक)
सदम्always
सदम्:
TypeIndeclinable
Rootसदम् (अव्यय/निपात; ‘always, continually’)
इदम्this
इदम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुमेधाःthe wise/clear-minded (fem.)
सुमेधाः:
कर्तृ
TypeAdjective (used substantively)
Rootसु-मेधा (प्रातिपदिक)
towards, hither
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
यत्which/that (thing)
यत्:
कर्म
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाम्of you two / you two
वाम्:
सम्बन्ध/कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सत्यःtrue, truthful
सत्यः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
अरतिliberality, bounty
अरति:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअरति (प्रातिपदिक; ‘liberality/generosity’)
ऋतेin/according to cosmic order (ṛta)
ऋते:
अधिकरण
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
भूत्became, came to be
भूत्:
TypeVerb
Rootभू (धातु)
तत्that
तत्:
कर्म/विषय
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाम्of you two
वाम्:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
महित्वम्greatness, majesty
महित्वम्:
कर्तृ/कर्म
TypeNoun
Rootमहित्व (प्रातिपदिक; from महत्)
घृतान्नाghee-fed / ghee-oblationed
घृतान्ना:
विशेषण
TypeAdjective
Rootघृत-अन्न (समास-प्रातिपदिक)
अवस्तुmay it be for us / may it abide
अवस्तु:
TypeVerb
Rootअव (उपसर्ग) + स्था/वस्? → अवस्/अवस्तु (Vedic verbal form used as optative/imperative-like ‘may it be/abide’)
युवम्you two
युवम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दाशुषेto the worshipper/giver
दाशुषे:
सम्प्रदान
TypeParticiple (used as noun)
Rootदाश्वांस् (कृदन्त-प्रातिपदिक; from √दा/√दाश् ‘to give, worship’)
विapart, away, forth
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/निपात)
चयिष्टम्the greatest (most)
चयिष्टम्:
कर्म
TypeAdjective
Root√चि (धातु) → चयिष्ट (superlative kṛdanta/adj. ‘most to be gathered/most excellent’)
अंहःdistress, sin, narrowness
अंहः:
कर्म
TypeNoun
Rootअंहस् (प्रातिपदिक)