HomeRig VedaMandala 6Sukta 67Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 6.67

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Mitra-Varuṇa
Chandas: Triṣṭubh (probable)

आ यातं मित्रावरुणा सुशस्त्युप प्रिया नमसा हूयमाना । सं यावप्नःस्थो अपसेव जनाञ्छ्रुधीयतश्चिद्यतथो महित्वा ॥

आ या॑तं मित्रावरुणा सुश॒स्त्युप॑ प्रि॒या नम॑सा हू॒यमा॑ना । सं याव॑प्न॒:स्थो अ॒पसे॑व॒ जना॑ञ्छ्रुधीय॒तश्चि॑द्यतथो महि॒त्वा ॥

ā́ yātam mitrāvaruṇā suśásty úpa priyā́ námasā hūyámānā | sáṃ yā́v apnáḥ-stho apásāiva jánāñ chrudhīyátas cíd yatatho mahitvā́ ||

Come, O Mitra and Varuṇa, to the good praise, called with reverence to what is dear. You who stand in the fulfilment of works, join the peoples as by effective action; you hearken even to those who call from below, by your greatness.

आ । या॒त॒म् । मि॒त्रा॒व॒रु॒णा॒ । सु॒ऽश॒स्ति । उप॑ । प्रि॒या । नम॑सा । हू॒यमा॑ना । सम् । यौ । अ॒प्नः॒ऽस्थः । अ॒पसा॑ऽइव । जना॑न् । श्रु॒धि॒ऽय॒तः । चि॒त् । य॒त॒थः॒ । म॒हि॒त्वा ॥आ । यातम् । मित्रावरुणा । सुशस्ति । उप । प्रिया । नमसा । हूयमाना । सम् । यौ । अप्नःस्थः । अपसाइव । जनान् । श्रुधियतः । चित् । यतथः । महित्वा ॥ā | yātam | mitrāvaruṇā | su-śasti | upa | priyā | namasā | hūyamānā | sam | yau | apnaḥ-sthaḥ | apasāiva | janān | śrudhi-yataḥ | cit | yatathaḥ | mahitvā

hither, towards (as preverb)
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग) / ā (preverb)
यातम्come (you two)!
यातम्:
(कर्तृ-आह्वान)
TypeVerb
Rootया (धातु) / yā ‘to go, come’
मित्रावरुणाMitra and Varuṇa
मित्रावरुणा:
Kartā (आहूतौ देवौ)
TypeNoun (dual compound)
Rootमित्र + वरुण (प्रातिपदिक)
सुशस्तिgood praise, fair invocation
सुशस्ति:
Karaṇa (स्तुत्या/प्रशस्त्या सह)
TypeNoun
Rootसु- + शस्ति (स्त्री. प्रातिपदिक) < √शंस् ‘to praise’
उपnear, towards
उप:
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/निपात)
प्रियाःdear, beloved
प्रियाः:
Kartā (हूयमानाः—‘प्रियाः’ इति विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्रिय (विशेषण-प्रातिपदिक)
नमसाwith reverence, with homage
नमसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootनमस् (नपुं. प्रातिपदिक)
हूयमानाःbeing invoked, being called
हूयमानाः:
Kartā (येषां विषये आह्वानः क्रियते)
TypeParticiple
Root√ह्वे (धातु) ‘to call, invoke’
सम्together, completely
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग)
यावप्नःस्थःstanding at the full reach/at the farthest extent
यावप्नःस्थः:
Kartā (श्रुधीयत इत्यस्य)
TypeCompound (adj.)
Rootयावप्न (प्रातिपदिक; ‘यावप्न’ = यावत्-आप्न/आप्न- ‘extent, reach’—वेदिक) + √स्था ‘to stand’
अपसेfor the work (ritual task)
अपसे:
Sampradāna (कार्याय/कर्मणे)
TypeNoun
Rootअपस् (नपुं. प्रातिपदिक) ‘work, sacred act’
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
जनान्the people
जनान्:
Karma
TypeNoun
Rootजन (पुं. प्रातिपदिक)
श्रुधीयतःmay you two hear/listen
श्रुधीयतः:
(कर्तृ-आह्वान)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु) ‘to hear’
चित्even, indeed
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
यतथःyou two strive/act
यतथः:
Kartā
TypeVerb
Rootयत्/यम्? (धातु) ‘to strive, exert’ (वेदिक) / or √यत् ‘to control, set in motion’
महित्वाwith greatness, by (your) majesty
महित्वा:
Karaṇa
TypeNoun (abstract)
Rootमहि-त्व (नपुं. भाव-प्रातिपदिक) < मह्/मह ‘great’