HomeRig VedaMandala 6Sukta 64Mantra 6
Previous Mantra

Mantra 6

Sukta 6.64

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition
Devata: Uṣas
Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm in edition)

उत्ते वयश्चिद्वसतेरपप्तन्नरश्च ये पितुभाजो व्युष्टौ । अमा सते वहसि भूरि वाममुषो देवि दाशुषे मर्त्याय ॥

उत्ते॒ वय॑श्चिद्वस॒तेर॑पप्त॒न्नर॑श्च॒ ये पि॑तु॒भाजो॒ व्यु॑ष्टौ । अ॒मा स॒ते व॑हसि॒ भूरि॑ वा॒ममुषो॑ देवि दा॒शुषे॒ मर्त्या॑य ॥

útte váyaś cid vasatér apaptan nárāś ca yé pitubhā́jo vyùṣṭau | amā́ saté vahasi bhū́ri vāmám uṣo devi dāśúṣe mártyāya ||

At thy uprising even the birds have flown forth from their dwelling, and men who share the food (of life) have stirred at the dawning. Present here, thou bearest abundant delight and good for the mortal who gives (offers) to thee, O goddess Dawn.

उत् । ते॒ । वयः॑ । चि॒त् । व॒स॒तेः । अ॒प॒प्त॒न् । नरः॑ । च॒ । ये । पि॒तु॒ऽभाजः॑ । विऽउ॑ष्टौ । अ॒मा । स॒ते । व॒ह॒सि॒ । भूरि॑ । वा॒मम् । उषः॑ । दे॒वि॒ । दा॒शुषे॑ । मर्त्या॑य ॥उत् । ते । वयः । चित् । वसतेः । अपप्तन् । नरः । च । ये । पितुभाजः । विउष्टौ । अमा । सते । वहसि । भूरि । वामम् । उषः । देवि । दाशुषे । मर्त्याय ॥ut | te | vayaḥ | cit | vasateḥ | apaptan | naraḥ | ca | ye | pitu-bhājaḥ | vi-uṣṭau | amā | sate | vahasi | bhūri | vāmam | uṣaḥ | devi | dāśuṣe | martyāya

उत्and/also; moreover
उत्:
TypeIndeclinable
Rootउत् (उपसर्ग/निपात)
तेof you/your
ते:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वयःbird; (lit.) winged creature
वयः:
कर्तृ (with अपप्तन्)
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
चित्even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
वसतेःfrom the dwelling/place of rest
वसतेः:
अपादान
TypeNoun
Rootवसति (प्रातिपदिक; from √वस् ‘to dwell’)
अपप्तन्flew away; took flight
अपप्तन्:
क्रिया
TypeVerb
Root√पत्
नरःmen
नरः:
कर्तृ (with अपप्तन्)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
येwho
ये:
कर्तृ (relative; with अपप्तन्)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पितुभाजःsharing in food; partaking of nourishment
पितुभाजः:
विशेषण (of नरः/ये)
TypeAdjective
Rootपितुभाज् (प्रातिपदिक; पितु + √भज् ‘to share/partake’)
व्यूष्टौat dawn; in the dawning
व्यूष्टौ:
अधिकरण
TypeNoun
Rootव्यूष्टि (प्रातिपदिक; from vi-√वस्/√उष् ‘to dawn, become light’)
अमाat home; near; in one’s presence
अमा:
TypeIndeclinable
Rootअमा (अव्यय)
सतेwhen you are present/being there
सते:
अधिकरण
TypeAdjective
Rootसत् (प्रातिपदिक; pres. ptc. of √अस् ‘to be’)
वहसिyou carry; you convey
वहसि:
क्रिया
TypeVerb
Root√वह्
भूरिmuch; abundant
भूरि:
कर्म (measure/object of carrying)
TypeAdjective
Rootभूरि (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक)
वामम्good thing; boon; desirable wealth
वामम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootवाम (प्रातिपदिक)
उषःO Dawn
उषः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
देविO goddess
देवि:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
दाशुषेto the worshipper/giver
दाशुषे:
सम्प्रदान
TypeNoun (participle used substantively)
Rootदाश्वस्/दाशुष् (प्रातिपदिक; perf. ptc. of √दाश् ‘to give, worship’)
मर्त्यायto the mortal
मर्त्याय:
सम्प्रदान (apposition to दाशुषे)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)