HomeRig VedaMandala 6Sukta 63Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 6.63

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Aśvinau (Nāsatyā)
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify in critical edition)

क्व त्या वल्गू पुरुहूताद्य दूतो न स्तोमोऽविदन्नमस्वान् । आ यो अर्वाङ्नासत्या ववर्त प्रेष्ठा ह्यसथो अस्य मन्मन् ॥

क्व१॒॑ त्या व॒ल्गू पु॑रुहू॒ताद्य दू॒तो न स्तोमो॑ऽविद॒न्नम॑स्वान् । आ यो अ॒र्वाङ्नास॑त्या व॒वर्त॒ प्रेष्ठा॒ ह्यस॑थो अस्य॒ मन्म॑न् ॥

kvà tyā́ valgū puruhūtā́dya dūtó ná stómo ’vidan námasvān | ā yó arvā́ṅ nā́satyā vavárta préṣṭhā hí asátho asyá mánman ||

Where are those two gracious ones, much-invoked, today? Like a messenger the hymn has found the one who bows. Turn hither, O Nāsatyas—for you are indeed the most beloved helpers of this inward thought.

क्व॑ । त्या । व॒ल्गू इति॑ । पु॒रु॒ऽहू॒ता । अ॒द्य । दू॒तः । न । स्तोमः॑ । अ॒वि॒द॒त् । नम॑स्वान् । आ । यः । अ॒र्वाक् । नास॑त्या । व॒वर्त॑ । प्रेष्ठा॑ । हि । अस॑थः । अ॒स्य॒ । मन्म॑न् ॥क्व । त्या । वल्गू इति । पुरुहूता । अद्य । दूतः । न । स्तोमः । अविदत् । नमस्वान् । आ । यः । अर्वाक् । नासत्या । ववर्त । प्रेष्ठा । हि । असथः । अस्य । मन्मन् ॥kva | tyā | valgū iti | puru-hūtā | adya | dūtaḥ | na | stomaḥ | avidat | namasvān | ā | yaḥ | arvāk | nāsatyā | vavarta | preṣṭhā | hi | asathaḥ | asya | manman

क्वwhere?
क्व:
TypeIndeclinable
Rootक्व (प्रश्नाव्यय)
त्याthose two (f.)
त्या:
Kartā (सह-कर्तृ) / Karma (सन्दर्भानुसार)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वल्गूlovely, graceful (two)
वल्गू:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootवल्गु (विशेषण-प्रातिपदिक)
पुरुहूतात्from the much-invoked (one)
पुरुहूतात्:
Apādāna
TypeNoun/Adjective
Rootपुरुहूत (विशेषण/नाम; ‘बहु-आहूत’)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सम्बन्ध-सर्वनाम)
दूतःmessenger
दूतः:
Kartā
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा/निषेध-अव्यय; अत्र उपमार्थे)
स्तोमःhymn of praise
स्तोमः:
Kartā (उपमेय/उपमान-सम्बन्धे)
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
अविदत्found, obtained
अविदत्:
TypeVerb
Root√विद् (विदँ ज्ञाने/लभे; वेदिके ‘find/obtain’)
नमस्वान्those bearing reverence / worshippers
नमस्वान्:
Karma
TypeAdjective
Rootनमस् + वत् (मतुप्/वतुप्-प्रत्ययान्त; ‘नमस्-युक्त’)
towards, hither
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सम्बन्ध-सर्वनाम)
अर्वाङ्hitherward
अर्वाङ्:
Adhikaraṇa (दिशा/गति-निर्देशः)
TypeIndeclinable/Adjective
Rootअर्वाञ्च् (दिक्शब्द-प्रातिपदिक)
नासत्याO Nāsatyas (Aśvins)
नासत्या:
Sampradāna (आह्वान/सम्बोधन)
TypeNoun (Proper)
Rootनासत्य (अश्विनौ; नाम-प्रातिपदिक)
ववर्तhas turned/has come
ववर्त:
TypeVerb
Root√वृत् (वृतँ वर्तने; ‘turn/come’)
प्रेष्ठाmost dear (you two)
प्रेष्ठा:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्रेष्ठ (श्रेष्ठतम; ‘dearest/most beloved’)
हिfor, indeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
असथःyou two are
असथः:
TypeVerb
Root√अस् (असँ भुवि; ‘be’)
अस्यof this (man/one)
अस्य:
Sambandha (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
मन्मन्in (his) thought/intent
मन्मन्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootमन्मन् (प्रातिपदिक; ‘thought, purpose, hymn/intent’)