Mantra 9
Sukta 6.61
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Sarasvatī
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
सा नो विश्वा अति द्विषः स्वसॄरन्या ऋतावरी । अतन्नहेव सूर्यः ॥
Samhita Patha (IAST)
सा नो॒ विश्वा॒ अति॒ द्विष॒: स्वसॄ॑र॒न्या ऋ॒ताव॑री । अत॒न्नहे॑व॒ सूर्य॑: ॥
Transliteration
sā no viśvā́ áti dvíṣaḥ svásṝr anyā́ ṛtā́varī | átann áheva sū́ryaḥ ||
Translation
May she, our sister who bears the Truth, carry us beyond all hatreds, beyond every opposing force—like the Sun that stretches out the days and dispels the constriction.
Padapatha (Word Analysis)
सा । नः॒ । विश्वा॑ । अति॑ । द्विषः॑ । स्वसॄः॑ । अ॒न्याः । ऋ॒तऽव॑री । अत॑न् । अहा॑ऽइव । सूर्यः॑ ॥सा । नः । विश्वा । अति । द्विषः । स्वसॄः । अन्याः । ऋतवरी । अतन् । अहाइव । सूर्यः ॥sā | naḥ | viśvā | ati | dviṣaḥ | savsṛṝḥ | anyā | ṛta-varī | atan | ahāiva | sūryaḥ
Word by Word
साshe (that goddess)
सा:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वाःall
विश्वाः:
कर्म
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
अतिover, beyond
अति:
उपपद-सम्बन्ध (गत्यर्थ/अतिक्रमण)
TypeIndeclinable
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय)
द्विषःhostilities / enemies
द्विषः:
कर्म
TypeNoun
Rootद्विष् (कृदन्त-प्रातिपदिक: द्विष् → द्विष्/द्विष्- ‘enemy’)
स्वसॄःsister
स्वसॄः:
कर्तृ (समानाधिकरणम् ‘सा’ इत्यस्य)
TypeNoun
Rootस्वसृ (प्रातिपदिक)
अन्याanother, other
अन्या:
कर्तृ (विशेषण-भावेन)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
ऋतावरीṛta-bearing / true to cosmic order
ऋतावरी:
कर्तृ (विशेषण-भावेन)
TypeAdjective (epithet)
Rootऋतावरी (प्रातिपदिक; ऋत + वरी ‘possessing/bringing ṛta’)
अतत्she stretched / extended
अतत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootतन् (धातु) + अ (अग्म-आगमः); ‘अतत्’
नnot
न:
निषेध
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
अहindeed / (emphatic particle)
अह:
निपात (भाव-प्रकाशक)
TypeIndeclinable
Rootअह (निपात; वैदिक-उद्गार/प्रत्यवाय)
इवlike, as
इव:
उपमान-सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootइव (उपमा-निपात)
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
कर्तृ (उपमान-रूपेण)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)