HomeRig VedaMandala 6Sukta 60Mantra 13
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 13

Sukta 6.60

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition (Mandala 6 is predominantly Bharadvāja)
Devata: Indra-Agni (dual deity)
Chandas: Trishtubh (probable for RV 6.60; verse-level confirmation may vary by recension metadata)

उभा वामिन्द्राग्नी आहुवध्या उभा राधसः सह मादयध्यै । उभा दाताराविषां रयीणामुभा वाजस्य सातये हुवे वाम् ॥

उ॒भा वा॑मिन्द्राग्नी आहु॒वध्या॑ उ॒भा राध॑सः स॒ह मा॑द॒यध्यै॑ । उ॒भा दा॒तारा॑वि॒षां र॑यी॒णामु॒भा वाज॑स्य सा॒तये॑ हुवे वाम् ॥

ubhā vām indrāgnī āhuvadhyā ubhā rādhasaḥ saha mādayadhyai | ubhā dātārāviṣāṃ rayīṇām ubhā vājasya sātaye huve vām ||

O Indra-and-Agni, I call on you both to be invoked; I call on you both to rejoice together in the plenitudes. You are both givers of the impulsions (iṣāḥ) and the inner riches (rayīḥ); I invoke you both for the winning of the vāja— the fullness of victorious force.

उ॒भा । वा॒म् । इ॒न्द्रा॒ग्नी॒ इति॑ । आ॒ऽहु॒वध्यै॑ । उ॒भा । राध॑सः । स॒ह । मा॒द॒यध्यै॑ । उ॒भा । दा॒तारौ॑ । इ॒षाम् । र॒यी॒णाम् । उ॒भा । वाज॑स्य । सा॒तये॑ । हु॒वे॒ । वा॒म् ॥उभा । वाम् । इन्द्राग्नी इति । आहुवध्यै । उभा । राधसः । सह । मादयध्यै । उभा । दातारौ । इषाम् । रयीणाम् । उभा । वाजस्य । सातये । हुवे । वाम् ॥ubhā | vām | indrāgnī iti | āhuvadhyai | ubhā | rādhasaḥ | saha | mādayadhyai | ubhā | dātārau | iṣām | rayīṇām | ubhā | vājasya | sātaye | huve | vām

उभाboth (of you two)
उभा:
Karma (आहुवध्या इति विशेष्यत्वेन) / Sambodhyārtha (देवतायुगल-निर्देश)
TypePronoun/Adjective
Rootउभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / उभय
वाम्you two; of you two
वाम्:
Sampradāna (हुवे—‘to you two’) / Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम) — वाम्
इन्द्राग्नीO Indra and Agni
इन्द्राग्नी:
Sambodhana (आह्वान) / Kartā (स्तुत्यर्थे)
TypeNoun (Deity names)
Rootइन्द्र + अग्नि (समासः: द्वन्द्व)
आहुवध्याworthy to be invoked
आहुवध्या:
Viśeṣaṇa (उभा/इन्द्राग्नी-विशेषणम्)
TypeAdjective (verbal derivative)
Rootआ-हू (धातु) + वध्य (कृत्: -य) → ‘आहुवध्य’
उभाboth
उभा:
Kartā (मादयध्यै इत्यर्थे—‘both (are) …’)
TypePronoun/Adjective
Rootउभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / उभय
राधसःof bounty, of generosity
राधसः:
Sambandha (उभा … राधसः)
TypeNoun
Rootराधस् (नपुंसकलिङ्ग)
सहtogether
सह:
Sahārtha (सह-सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय) / सह-
मादयध्यैfor exhilaration, to rejoice
मादयध्यै:
Prayojana (उद्देश्य/हेतु)
TypeVerb (infinitive)
Rootमद् (धातु) — ‘to rejoice/intoxicate’
उभाboth
उभा:
Kartā (दातारौ इति)
TypePronoun/Adjective
Rootउभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / उभय
दातारौtwo givers
दातारौ:
Kartā (स्तुत्यर्थे)
TypeNoun (agent) / Adjective
Rootदा (धातु) → दातार् (कृत्: तृ)
विषाम्of the clans/peoples
विषाम्:
Sambandha (दातारौ … विषाम्)
TypeNoun
Rootविṣ (प्रातिपदिक) / ‘विष’ (here: ‘people/clans’, Vedic)
रयीणाम्of riches
रयीणाम्:
Sambandha (दातारौ … रयीणाम्)
TypeNoun
Rootरयि (पुंलिङ्ग)
उभाboth
उभा:
Kartā (हुवे इत्यत्र आह्वेयत्वेन)
TypePronoun/Adjective
Rootउभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / उभय
वाजस्यof the prize/strength
वाजस्य:
Sambandha (सातये—‘for winning of vāja’)
TypeNoun
Rootवाज (पुंलिङ्ग)
सातयेfor winning, for attainment
सातये:
Sampradāna/Prayojana (उद्देश्य: ‘for winning’)
TypeNoun
Rootसाति (स्त्रीलिङ्ग) < √सन्/सा (to win/gain) (Vedic noun)
हुवेI invoke
हुवे:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootहू (धातु) — ‘to call/invoke’
वाम्you two
वाम्:
Karma (हुवे—आह्वानस्य कर्म)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम) — वाम्