HomeRig VedaMandala 6Sukta 58Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 6.58

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) (Mandala 6 convention)
Devata: Pūṣan
Chandas: Jagatī (probable due to length; requires metrical verification)

शुक्रं ते अन्यद्यजतं ते अन्यद्विषुरूपे अहनी द्यौरिवासि । विश्वा हि माया अवसि स्वधावो भद्रा ते पूषन्निह रातिरस्तु ॥

शु॒क्रं ते॑ अ॒न्यद्य॑ज॒तं ते॑ अ॒न्यद्विषु॑रूपे॒ अह॑नी॒ द्यौरि॑वासि । विश्वा॒ हि मा॒या अव॑सि स्वधावो भ॒द्रा ते॑ पूषन्नि॒ह रा॒तिर॑स्तु ॥

śukráṃ te anyád yajatáṃ te anyád víṣurūpe áhanī dyáur-ivāsi | víśvā hí māyā́ ávasi svadhāvo bhadrā́ te pūṣann ihá rātír astu ||

One power of you is luminous, another power of you is adorable; you are like heaven in the two days—diverse in form. For you guard all the workings (māyāḥ) by your own law of being. O Pūṣan, may your gracious giving be here for us—beneficent in the inner journey.

शु॒क्रम् । ते॒ । अ॒न्यत् । य॒ज॒तम् । ते॒ । अ॒न्यत् । विषु॑रूपे॒ इति॒ विषु॑ऽरूपे । अह॑नी॒ इति॑ । द्यौःऽइ॑व । अ॒सि॒ । विश्वाः॑ । हि । मा॒याः । अव॑सि । स्व॒धा॒ऽवः॒ । भ॒द्रा । ते॒ । पू॒ष॒न् । इ॒ह । रा॒तिः । अ॒स्तु॒ ॥शुक्रम् । ते । अन्यत् । यजतम् । ते । अन्यत् । विषुरूपे इति विषुरूपे । अहनी इति । द्यौःइव । असि । विश्वाः । हि । मायाः । अवसि । स्वधावः । भद्रा । ते । पूषन् । इह । रातिः । अस्तु ॥śukram | te | anyat | yajatam | te | anyat | viṣurūpeitiviṣu-rūpe | ahanī iti | dyauḥ-iva | asi | viśvāḥ | hi | māyāḥ | avasi | svadhāvaḥ | bhadrā | te | pūṣan | iha | rātiḥ | astu

शुक्रम्bright, pure
शुक्रम्:
Karma (अभिधेय-विशेषणम्; ‘अन्यत्’ इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootशुक्रम् (प्रातिपदिक) < शुच्/शुक् (दीप्तौ)
तेof you / your
ते:
Sampradāna/सम्बन्ध (सम्बन्ध-षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अन्यत्one (of the two), the other
अन्यत्:
Kartā (अस्ति/असि इत्यध्याहृतस्य कर्तृ-रूपेण)
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
यजतम्worthy of worship
यजतम्:
Karma (विशेषणम्; ‘अन्यत्’ इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootयजत (प्रातिपदिक) < यज् (देवपूजासंगतिकरणदानेषु)
तेof you / your
ते:
Sampradāna/सम्बन्ध (सम्बन्ध-षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अन्यत्the other (one)
अन्यत्:
Kartā (अस्ति/असि इत्यध्याहृतस्य)
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य
विषुरूपेof different forms, unlike
विषुरूपे:
Kartā (अहनी इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootविषुरूप (प्रातिपदिक) = विषु + रूप
अहनीthe two days (day and night)
अहनी:
Kartā (असि इत्यस्य कर्ता)
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
द्यौरिवlike the sky
द्यौरिव:
Adhikaraṇa/उपमान (उपमा-सम्बन्धः)
TypeNoun + Indeclinable
Rootद्यौः (प्रातिपदिक) + इव (उपमा-अव्यय)
असिyou are
असि:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (भ्वादि; सत्तायाम्)
विश्वाःall
विश्वाः:
Kartā (अवसि इत्यस्य कर्ता; ‘मायाः’ इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
— (सम्बोधन/हेतु/निश्चयार्थ-निपातः)
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
मायाःpowers, arts, wondrous skills
मायाः:
Kartā (अवसि इत्यस्य)
TypeNoun
Rootमाया (प्रातिपदिक)
अवसिyou protect / you help
अवसि:
Kriyā
TypeVerb
Rootअव् (रक्षणे/अवने)
स्वधावःO self-empowered one (having svadhā)
स्वधावः:
— (सम्बोधन)
TypeNoun (epithet)
Rootस्वधावन् (प्रातिपदिक) < स्वधा
भद्राauspicious, kindly
भद्रा:
Kartā (अस्तु इत्यस्य; ‘रातिः’ इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
Sampradāna/सम्बन्ध (सम्बन्ध-षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद्
पूषन्O Pūṣan
पूषन्:
— (सम्बोधन)
TypeNoun (deity)
Rootपूषन् (प्रातिपदिक)
इहhere
इह:
Adhikaraṇa (देश)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
रातिःgift, granting
रातिः:
Kartā (अस्तु इत्यस्य)
TypeNoun
Rootराति (प्रातिपदिक) < रा/रद् (दाने)
अस्तुlet it be / may it be
अस्तु:
Kriyā
TypeVerb
Rootअस् (सत्तायाम्)