Mantra 1
Sukta 6.57
Rishi: Bharadvāja
Devata: Indra and Pūṣan (dual invocation)
Chandas: Gāyatrī (likely, given brevity; exact confirmation requires syllable count)
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्रा नु पूषणा वयं सख्याय स्वस्तये । हुवेम वाजसातये ॥
Samhita Patha (IAST)
इन्द्रा॒ नु पू॒षणा॑ व॒यं स॒ख्याय॑ स्व॒स्तये॑ । हु॒वेम॒ वाज॑सातये ॥
Transliteration
índrā nú pūṣáṇā vayáṃ sakhyā́ya svastáye | huvémā vāja-sātáye ||
Translation
Indra and Pūṣan—now we call you for comradeship and for well-being, for the winning of plenitude of force (vāja).
Padapatha (Word Analysis)
इन्द्रा॑ । नु । पू॒षणा॑ । व॒यम् । स॒ख्याय॑ । स्व॒स्तये॑ । हु॒वेम॑ । वाज॑ऽसातये ॥इन्द्रा । नु । पूषणा । वयम् । सख्याय । स्वस्तये । हुवेम । वाजसातये ॥indrā | nu | pūṣaṇā | vayam | sakhyāya | svastaye | huvema | vāja-sātaye
Word by Word
इन्द्राO Indra (you two: Indra)
इन्द्रा:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
नुnow; indeed
नु:
—
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
पूषणाO Pūṣan (you two: Pūṣan)
पूषणा:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun
Rootपूषण् (प्रातिपदिक)
वयम्we
वयम्:
कर्तृ (हु॒वेम॒ इत्यस्य)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सख्यायfor friendship; for companionship
सख्याय:
सम्प्रदान (उद्देश्य)
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक; सखि-सम्बन्धः)
स्वस्तयेfor well-being; for welfare
स्वस्तये:
सम्प्रदान (उद्देश्य)
TypeNoun
Rootस्वस्ति (प्रातिपदिक)
हुवेमwe invoke; we call upon
हुवेम:
क्रिया
TypeVerb
Root√ह्वे (ह्वयति/ह्वयते) ‘आह्वाने’
वाजसातयेfor winning the prize; for gaining strength/booty
वाजसातये:
सम्प्रदान (उद्देश्य)
TypeNoun
Rootवाजसाति (प्रातिपदिक; वाज ‘प्राइज/बल’ + साति ‘प्राप्ति/विजय’)