Mantra 5
Sukta 6.55
Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya tradition; Mandala 6 is predominantly Bharadvāja)
Devata: Indra–Pūṣan complex contextually; this verse uses relational epithets tied to Indra’s circle (inner allies of the Indra-force)
Chandas: Triṣṭubh (contextual default for many RV 6 hymns; exact metrical confirmation requires full pada syllable count with accentual resolution)
Samhita Patha (Devanagari)
मातुर्दिधिषुमब्रवं स्वसुर्जारः शृणोतु नः । भ्रातेन्द्रस्य सखा मम ॥
Samhita Patha (IAST)
मा॒तुर्दि॑धि॒षुम॑ब्रवं॒ स्वसु॑र्जा॒रः शृ॑णोतु नः । भ्रातेन्द्र॑स्य॒ सखा॒ मम॑ ॥
Transliteration
mātúr didhiṣúm abravaṁ svasúr jāráḥ śṛṇotu naḥ | bhrā́tendrásya sákhā máma ||
Translation
I have voiced (this) to the Mother’s intimate support; may the sister’s beloved hear us—he who is Indra’s brother and my comrade: may he take up our call within.
Padapatha (Word Analysis)
मा॒तुः । दि॒धि॒षुम् । अ॒ब्र॒व॒म् । स्वसुः॑ । जा॒रः । शृ॒णो॒तु॒ । नः॒ । भ्राता॑ । इन्द्र॑स्य । सखा॑ । मम॑ ॥मातुः । दिधिषुम् । अब्रवम् । स्वसुः । जारः । शृणोतु । नः । भ्राता । इन्द्रस्य । सखा । मम ॥mātuḥ | didhiṣum | abravam | svasuḥ | jāraḥ | śṛṇotu | naḥ | bhrātā | indrasya | sakhā | mama
Word by Word
मातुःof (the) mother
मातुः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootमातृ
दिधिषुम्the wooer / the one seeking (her)
दिधिषुम्:
कर्म (object of ‘I said’)
TypeAdjective (used substantively)
Rootदिधिषु (from desiderative base of √धा ‘to place/put’; prātipadika दिधिषु ‘desirous to put/approach; seeking’)
अब्रवम्I spoke / I said
अब्रवम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√ब्रू (ब्रवीति) ‘to speak’
स्वसुःof (the) sister
स्वसुः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootस्वसृ
जारःthe lover / wooer
जारः:
कर्तृ (subject)
TypeNoun
Rootजार
शृणोतुlet (him) hear
शृणोतु:
क्रिया
TypeVerb
Root√श्रु (शृणोति) ‘to hear’
नःus / for us
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (to us / of us, contextually ‘for us’)
TypePronoun
Rootअस्मद्
भ्राताbrother
भ्राता:
कर्तृ (appositional subject)
TypeNoun
Rootभ्रातृ
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र
सखाfriend
सखा:
कर्तृ (appositional)
TypeNoun
Rootसखि
ममmy
मम:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootअस्मद्