Mantra 2
Sukta 6.54
Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition
Devata: Pūṣan
Chandas: Gāyatrī/Anuṣṭubh-like short meter (probable; verify metrically)
Samhita Patha (Devanagari)
समु पूष्णा गमेमहि यो गृहाँ अभिशासति । इम एवेति च ब्रवत् ॥
Samhita Patha (IAST)
समु॑ पू॒ष्णा ग॑मेमहि॒ यो गृ॒हाँ अ॑भि॒शास॑ति । इ॒म ए॒वेति॑ च॒ ब्रव॑त् ॥
Transliteration
sám u pūṣṇā́ gamemahi yó gṛhā́n abhíśāsati | imá evéti ca brávat ||
Translation
May we go together with Pūṣan, who rightly directs us homeward, who also declares: ‘these indeed (are the right ones).’
Padapatha (Word Analysis)
सम् । ऊँ॒ इति॑ । पू॒ष्णा । ग॒मे॒म॒हि॒ । यः । गृ॒हान् । अ॒भि॒ऽशास॑ति । इ॒मे । ए॒व । इति॑ । च॒ । ब्रव॑त् ॥सम् । ऊँ इति । पूष्णा । गमेमहि । यः । गृहान् । अभिशासति । इमे । एव । इति । च । ब्रवत् ॥sam | oṃ iti | pūṣṇā | gamemahi | yaḥ | gṛhān | abhi-śāsati | ime | eva | iti | ca | bravat
Word by Word
समुtogether; in company
समु:
— (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम् + उ (उपसर्गयुक्त अव्यय) / समु (निपात)
पूष्णाwith Pūṣan
पूष्णा:
सह/साधन (सहचर्ये/करणे) — ‘पूष्णा (सह)’
TypeNoun
Rootपूषन् (प्रातिपदिक)
गमेमहिmay we go / let us go
गमेमहि:
क्रिया (कर्तृ: वयं)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
यःwho
यः:
कर्तृ (सापेक्ष-उपवाक्ये)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गृहान्homes; houses
गृहान्:
कर्म
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
अभिशासतिrules over; governs; exercises authority over
अभिशासति:
क्रिया (कर्तृ: यः; कर्म: गृहान्)
TypeVerb
Rootअभि + शास् (धातु)
इमेthese (people/ones)
इमे:
कर्तृ (ब्रवत् इत्यस्य)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एवindeed; just
एव:
— (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (निपात)
इतिthus
इति:
— (उद्धरण-निपात)
TypeIndeclinable
Rootइति (निपात)
चand
च:
— (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
ब्रवत्said; spoke
ब्रवत्:
क्रिया (कर्तृ: इमे)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)