Mantra 12
Sukta 6.52
Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition
Devata: Agni (as Hotṛ and ritual intelligence)
Chandas: Trishtubh (likely; needs syllable verification)
Samhita Patha (Devanagari)
इमं नो अग्ने अध्वरं होतर्वयुनशो यज । चिकित्वान्दैव्यं जनम् ॥
Samhita Patha (IAST)
इ॒मं नो॑ अग्ने अध्व॒रं होत॑र्वयुन॒शो य॑ज । चि॒कि॒त्वान्दैव्यं॒ जन॑म् ॥
Transliteration
imáṃ no agne adhvaráṃ hótar vayunaśó yaja | cikitvā́n daívyaṃ jánam ||
Translation
O Agni, priest of the journeying sacrifice, perform for us this rite with discerning skill; knowing well, offer to the divine people—the powers that build the godhead in us.
Padapatha (Word Analysis)
इ॒मम् । नः॒ । अ॒ग्ने॒ । अ॒ध्व॒रम् । होतः॑ । व॒यु॒न॒ऽशः । य॒ज॒ । चि॒कि॒त्वान् । दैव्य॑म् । जन॑म् ॥इमम् । नः । अग्ने । अध्वरम् । होतः । वयुनशः । यज । चिकित्वान् । दैव्यम् । जनम् ॥imam | naḥ | agne | adhvaram | hotaḥ | vayuna-śaḥ | yaja | cikitvān | daivyam | janam
Word by Word
इमम्this (him/it)
इमम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (genitival)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अध्वरम्sacrifice, rite
अध्वरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिक)
होतर्वयुनशःO Hotar, (you) of ritual skill/insight
होतर्वयुनशः:
सम्बोधन
TypeCompound (epithet)
Rootहोतृ (प्रातिपदिक) + वयुनशस् (प्रातिपदिक; ‘skilled/wise in ritual ways’)
यजsacrifice! / worship! / perform the offering!
यज:
क्रिया
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
चिकित्वान्knowing, discerning
चिकित्वान्:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeParticiple (agentive, perfective sense)
Rootचित् (धातु; ‘to perceive/know’) → कृत्-प्रत्ययः -वान् (क्तवत्-समर्थ)
दैव्यम्divine
दैव्यम्:
कर्म (जनम् इति विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootदेव (प्रातिपदिक) + यत्-प्रत्ययः (दैव्य)
जनम्people, race, folk
जनम्:
कर्म
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक) अथवा जन (नपुंसक-प्रातिपदिक) ‘people/folk’