Mantra 10
Sukta 6.52
Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition
Devata: Viśve Devāḥ
Chandas: Anuṣṭubh-like shorter cadence
Samhita Patha (Devanagari)
विश्वे देवा ऋतावृध ऋतुभिर्हवनश्रुतः । जुषन्तां युज्यं पयः ॥
Samhita Patha (IAST)
विश्वे॑ दे॒वा ऋ॑ता॒वृध॑ ऋ॒तुभि॑र्हवन॒श्रुत॑: । जु॒षन्ता॒ युज्यं॒ पय॑: ॥
Transliteration
víśve devā́ ṛtā-vṛ́dha ṛtúbhir havana-śrútaḥ | juṣántā yújyaṃ páyaḥ ||
Translation
All you Gods who increase by the Truth, who hear the invocation in its right seasons—take delight in the yoked milk: the nourishment of a disciplined offering, joined to the cosmic order.
Padapatha (Word Analysis)
विश्वे॑ । दे॒वाः । ऋ॒त॒ऽवृधः॑ । ऋ॒तुऽभिः॑ । ह॒व॒न॒ऽश्रुतः॑ । जु॒षन्ता॑म् । युज्य॑म् । पयः॑ ॥विश्वे । देवाः । ऋतवृधः । ऋतुभिः । हवनश्रुतः । जुषन्ताम् । युज्यम् । पयः ॥viśve | devāḥ | ṛta-vṛdhaḥ | ṛtu-bhiḥ | havana-śrutaḥ | juṣantām | yujyam | payaḥ
Word by Word
विश्वेall (the)
विश्वे:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक) सर्व-समूहवाचक
देवाःgods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
ऋतावृधःincreased by ṛta / thriving in cosmic order
ऋतावृधः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootऋत-वृध (समास; वृध ‘to grow/increase’ से)
ऋतुभिःwith seasons / at the proper times
ऋतुभिः:
करण
TypeNoun
Rootऋतु (प्रातिपदिक)
हवनश्रुतःhearing the invocation / attentive to the oblation-call
हवनश्रुतः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootहवन-श्रुत (समास; श्रु ‘to hear’ से)
जुषन्ताम्let them enjoy/accept
जुषन्ताम्:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootजुष् (धातु) ‘to enjoy, accept, be pleased’
युज्यम्fit to be yoked / suitable
युज्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootयुज्य (युज् धातु से; ‘to yoke/join’), विशेषण-प्रातिपदिक
पयःmilk; nourishing drink
पयः:
कर्म
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिक)