HomeRig VedaMandala 6Sukta 51Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 6.51

Rishi: Bharadvāja
Devata: Ādityas (Aditi) with Dyāvā-Pṛthivī and Agni invoked relationally
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)

द्यौष्पितः पृथिवि मातरध्रुगग्ने भ्रातर्वसवो मृळता नः । विश्व आदित्या अदिते सजोषा अस्मभ्यं शर्म बहुलं वि यन्त ॥

द्यौ॒३॒॑ष्पित॒: पृथि॑वि॒ मात॒रध्रु॒गग्ने॑ भ्रातर्वसवो मृ॒ळता॑ नः । विश्व॑ आदित्या अदिते स॒जोषा॑ अ॒स्मभ्यं॒ शर्म॑ बहु॒लं वि य॑न्त ॥

dyáuḥ pitáḥ pṛ́thivi mā́tar ádhru g ágne bhrātar vasavo mṛḷátā naḥ | víśva ādityā adite sajóṣā asmábhyaṃ śárma bahuláṃ ví yanta ||

Heaven our Father, Earth our Mother, unfailing; Agni our brother—O Vasus, be gracious to us. O all Ādityas, O Aditi, in one accord, extend for us a wide peace and shelter, a many-sided protection for the soul’s growth.

द्यौः॑ । पितः॑ । पृ॒थि॑वि । मातः॑ । अध्रु॑क् । अग्ने॑ । भ्रा॒तः॒ । व॒स॒वः॒ । मृ॒ळत॑ । नः॒ । विश्वे॑ । आ॒दि॒त्याः॒ । अ॒दि॒ते॒ । स॒ऽजोषाः॑ । अ॒स्मभ्य॑म् । शर्म॑ । ब॒हु॒लम् । वि । य॒न्त॒ ॥द्यौः । पितः । पृथिवि । मातः । अध्रुक् । अग्ने । भ्रातः । वसवः । मृळत । नः । विश्वे । आदित्याः । अदिते । सजोषाः । अस्मभ्यम् । शर्म । बहुलम् । वि । यन्त ॥dyauḥ | pitaḥ | pṛthivi | mātaḥ | adhruk | agne | bhrātaḥ | vasavaḥ | mṛḷata | naḥ | vi śve | ādityāḥ | adite | sa-joṣāḥ | asmabhyam | śarma | bahulam | vi | yanta

द्यौःO Heaven
द्यौः:
Sambodhana (सम्बोधन-प्रयोगः; रूपतः प्रथमा)
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक) < दिव् (द्युतौ) इति व्युत्पत्तिः
पितःO Father
पितः:
Sambodhana
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
पृथिविO Earth
पृथिवि:
Sambodhana
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
मातर्O Mother
मातर्:
Sambodhana
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
अध्रुक्O undeceiving / non-injuring one
अध्रुक्:
Sambodhana
TypeAdjective
Rootअध्रुक् (प्रातिपदिक; न-ध्रु/ध्रुच्-सम्बद्धः, ‘अहिंसक/अद्रोही/अप्रद्रुह्’ इत्यर्थे)
अग्नेO Agni
अग्ने:
Sambodhana
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
भ्रातर्O Brother
भ्रातर्:
Sambodhana
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
वसवःO Vasus (gods)
वसवः:
Sambodhana
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
मृळतbe gracious / show mercy
मृळत:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootमृळ् (सुखायने/अनुकम्पायाम्; वेद. ‘to be gracious, to pity’)
नःto us / for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वेall
विश्वे:
Sambodhana
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
आदित्याःO Ādityas
आदित्याः:
Sambodhana
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
अदितेO Aditi
अदिते:
Sambodhana
TypeNoun
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
सजोषाःin concord / of one accord
सजोषाः:
Sambodhana
TypeAdjective
Rootसजोषस्/सजोषा (अव्ययीभाव-प्रातिपदिक; सह + जोष ‘together in accord/with one mind’)
अस्मभ्यम्to us
अस्मभ्यम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शर्मshelter / protection
शर्म:
Karma
TypeNoun
Rootशर्मन् (प्रातिपदिक)
बहुलम्abundant
बहुलम्:
Karma (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootबहुल (प्रातिपदिक)
विforth / apart (intensifier)
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
यन्तgo / bestow / grant (lit. ‘go forth’)
यन्त:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootया (गत्यर्थे)