HomeRig VedaMandala 6Sukta 51Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 6.51

Rishi: Bharadvāja
Devata: Ādityas / protecting deities addressed collectively (yajatrāḥ)
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)

मा नो वृकाय वृक्ये समस्मा अघायते रीरधता यजत्राः । यूयं हि ष्ठा रथ्यो नस्तनूनां यूयं दक्षस्य वचसो बभूव ॥

मा नो॒ वृका॑य वृ॒क्ये॑ समस्मा अघाय॒ते री॑रधता यजत्राः । यू॒यं हि ष्ठा र॒थ्यो॑ नस्त॒नूनां॑ यू॒यं दक्ष॑स्य॒ वच॑सो बभू॒व ॥

mā́ no vṛ́kāya vṛkyè samasmā aghāyáte rīradhata yajatrāḥ | yūyáṃ hí ṣṭhā rathyò nas tanū́nāṃ yūyáṃ dákṣasya vácaso babhūva ||

Do not hand us over to the wolf, to the wolfish one, to the one who wishes evil—O adorable powers; keep him far from us. For you are the charioteers of our bodies, you are the very mastery and the shaping word of our effective power (dakṣa).

मा । नः॒ । वृका॑य । वृ॒क्ये॑ । स॒म॒स्मै॒ । अ॒घ॒ऽय॒ते । री॒र॒ध॒त॒ । य॒ज॒त्राः॒ । यू॒यम् । हि । स्थ । र॒थ्यः॑ । नः॒ । त॒नूना॑म् । यू॒यम् । दक्ष॑स्य । वच॑सः । ब॒भू॒व ॥मा । नः । वृकाय । वृक्ये । समस्मै । अघयते । रीरधत । यजत्राः । यूयम् । हि । स्थ । रथ्यः । नः । तनूनाम् । यूयम् । दक्षस्य । वचसः । बभूव ॥mā | naḥ | vṛkāya | vṛkye | samasmai | agha-yate | rīradhata | yajatrāḥ | yūyam | hi | stha | rathyaḥ | naḥ | tanūnām | yūyam | dakṣasya | vacasaḥ | babhūva

माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध) / mā
नःus / to us
नः:
Karma (affected) / Sampradāna (to us)
TypePronoun
Rootअस्मद्
वृकायto the wolf
वृकाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootवृक (प्रातिपदिक) वृक-
वृक्येin/at the she-wolf (wolfish one)
वृक्ये:
Adhikaraṇa
TypeNoun/Adjective
Rootवृक्य (प्रातिपदिक) वृक्य-
समस्मैto him
समस्मै:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (enclitic base) / asmai
अघायते(he) plots harm / acts wickedly
अघायते:
Kartā (of this verb: ‘he who intends harm’)
TypeVerb
Rootअघा-य (धातु: अघाय्) / aghāy
रीरधतharm (you) / injure
रीरधत:
Kriyā (main predicate with mā)
TypeVerb
Rootरीरध् (धातु: रीरध्/रिरध् ‘to injure, harm’)
यजत्राःO worshipful ones
यजत्राः:
Sambodhana (addressed)
TypeAdjective (vocative) / Noun-epithet
Rootयजत्र (प्रातिपदिक) yajatrá-
यूयम्you (pl.)
यूयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद्
हिindeed / for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
ष्ठाyou stand / you are
ष्ठा:
Kriyā
TypeVerb
Rootस्था (धातु) / sthā
रथ्यःcharioteers / belonging to the chariot
रथ्यः:
Kartā (predicative complement with ‘यूयं … ष्ठा’)
TypeAdjective
Rootरथ्य (प्रातिपदिक) rathyá-
नःof us / our
नः:
Ṣaṣṭhī-sambandha
TypePronoun
Rootअस्मद्
तनूनाम्of bodies / of persons
तनूनाम्:
Ṣaṣṭhī-sambandha
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक) tanū-
यूयम्you (pl.)
यूयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद्
दक्षस्यof skill / of power
दक्षस्य:
Ṣaṣṭhī-sambandha
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक) dákṣa-
वचसःof speech / of the word
वचसः:
Ṣaṣṭhī-sambandha
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक) vácas-
बभूवhas become / became
बभूव:
Kriyā
TypeVerb
Rootभू (धातु) / bhū