HomeRig VedaMandala 6Sukta 51Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 6.51

Rishi: Bharadvāja
Devata: Ādityas (Aditi, Mitra, Varuṇa, Aryaman, Bhaga)
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)

स्तुष उ वो मह ऋतस्य गोपानदितिं मित्रं वरुणं सुजातान् । अर्यमणं भगमदब्धधीतीनच्छा वोचे सधन्यः पावकान् ॥

स्तु॒ष उ॑ वो म॒ह ऋ॒तस्य॑ गो॒पानदि॑तिं मि॒त्रं वरु॑णं सुजा॒तान् । अ॒र्य॒मणं॒ भग॒मद॑ब्धधीती॒नच्छा॑ वोचे सध॒न्य॑: पाव॒कान् ॥

stúṣa u vo mahá ṛtásya gopā́n áditiṃ mitráṃ váruṇaṃ sujātā́n | aryamáṇaṃ bhágam ádabdha-dhītīn ácchā voce sa-dhanyáḥ pāvakā́n ||

I would utter to you the great guardians of the Truth: Aditi, Mitra, Varuṇa, well-born; Aryaman and Bhaga, whose thoughts are not deceived. To these purifying powers I speak straight, as one who seeks the true wealth of being.

स्तु॒षे । ऊँ॒ इति॑ । वः॒ । म॒हः । ऋ॒तस्य॑ । गो॒पान् । अदि॑तिम् । मि॒त्रम् । वरु॑णम् । सु॒ऽजा॒तान् । अ॒र्य॒मण॑म् । भग॑म् । अद॑ब्धऽधीतीन् । अच्छ॑ । वो॒चे॒ । स॒ऽध॒न्यः॑ । पा॒व॒कान् ॥स्तुषे । ऊँ इति । वः । महः । ऋतस्य । गोपान् । अदितिम् । मित्रम् । वरुणम् । सुजातान् । अर्यमणम् । भगम् । अदब्धधीतीन् । अच्छ । वोचे । सधन्यः । पावकान् ॥stuṣe | oṃ iti | vaḥ | mahaḥ | ṛtasya | gopān | aditim | mitram | varuṇam | su-jātān | aryamaṇam | bhagam | adabdha-dhītīn | accha | voce | sa-dhanyaḥ | pāvakān

स्तुषेI praise / I hymn
स्तुषे:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√स्तु (स्तवते/स्तौति) अथवा √स्तु (स्तुषे)
indeed, just
:
(सम्बन्ध/प्रयोग-निपात)
TypeIndeclinable
Root
वःof you / your
वः:
सम्बन्ध (genitive: ‘of you’)
TypePronoun
Rootयुष्मद्
महःof the great (one/ones)
महः:
सम्बन्ध
TypeAdjective (used substantively)
Rootमहत्
ऋतस्यof ṛta (cosmic order)
ऋतस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootऋत
गोपान्guardians, protectors
गोपान्:
कर्म (object of ‘I praise’)
TypeNoun
Rootगोपा (गो + √पा ‘पालने’)
अदितिम्Aditi
अदितिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअदिति
मित्रम्Mitra
मित्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमित्र
वरुणम्Varuṇa
वरुणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवरुण
सुजातान्well-born, nobly born
सुजातान्:
कर्म (as qualifier of the praised deities)
TypeAdjective
Rootसु-जात (सु + √जन् ‘जन्मनि’)
अर्यमणम्Aryaman
अर्यमणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअर्यमन्
भगम्Bhaga
भगम्:
कर्म
TypeNoun
Rootभग
अदब्धधीतीन्whose insights are unbeguiled / of unfailing thought
अदब्धधीतीन्:
कर्म
TypeAdjective (bahuvrīhi) used substantively
Rootअ-दब्ध-धीति (a- + √दभ् ‘हिंसायाम्/दम्भे’ → दब्ध ‘deceived/overcome’ + धीति ‘thought, insight’)
अच्छाtowards, unto
अच्छा:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअच्छा
वोचेI have spoken / I proclaim
वोचे:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (वक्ति)
सधन्यःthe prosperous/fortunate one (the poet)
सधन्यः:
कर्तृ (speaker/poet)
TypeAdjective (used as noun, poet’s self-designation)
Rootसधन्य
पावकान्the purifying ones / pure (gods)
पावकान्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootपावक (√पू ‘पवने/शोधने’ → पावक ‘purifying, pure’)