HomeRig VedaMandala 6Sukta 5Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 6.5

Devata: Agni

स तत्कृधीषितस्तूयमग्ने स्पृधो बाधस्व सहसा सहस्वान् । यच्छस्यसे द्युभिरक्तो वचोभिस्तज्जुषस्व जरितुर्घोषि मन्म ॥

स तत्कृ॑धीषि॒तस्तूय॑मग्ने॒ स्पृधो॑ बाधस्व॒ सह॑सा॒ सह॑स्वान् । यच्छ॒स्यसे॒ द्युभि॑र॒क्तो वचो॑भि॒स्तज्जु॑षस्व जरि॒तुर्घोषि॒ मन्म॑ ॥

sa tat kṛdhīṣitas tūyam agne spṛdho bādhasva sahasā sahasvān | yac chasyase dyu-bhir akto vacobhis taj juṣasva jaritur ghoṣi manma ||

Do then that work, O Agni, swiftly when urged; drive away the rival powers, you who are strong with force. And whatever is proclaimed for you—brightened by days, anointed with words—accept it; make resound the thought of the singer.

सः । तत् । कृ॒धि॒ । इ॒षि॒तः । तूय॑म् । अ॒ग्ने॒ । स्पृधः॑ । बा॒ध॒स्व॒ । सह॑सा । सह॑स्वान् । यत् । श॒स्यसे॑ । द्युऽभिः॑ । अ॒क्तः । वचः॑ऽभिः । तत् । जु॒ष॒स्व॒ । ज॒रि॒तुः । घोषि॑ । मन्म॑ ॥सः । तत् । कृधि । इषितः । तूयम् । अग्ने । स्पृधः । बाधस्व । सहसा । सहस्वान् । यत् । शस्यसे । द्युभिः । अक्तः । वचःभिः । तत् । जुषस्व । जरितुः । घोषि । मन्म ॥saḥ | tat | kṛdhi | iṣitaḥ | tūyam | agne | spṛdhaḥ | bādhasva | sahasā | sahasvān | yat | śasyase | dyu-bhiḥ | aktaḥ | vacaḥ-bhiḥ | tat | juṣasva | jarituḥ | ghoṣi | manma

सःhe (Agni)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स- (प्रonominal stem)
तत्that (deed/aid)
तत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
कृधीdo! / make!
कृधी:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
ईषितःimpelled, urged on
ईषितः:
कर्तृ (विशेषणम् सः इति)
TypeParticiple (Adjective)
Rootईष्/ईष् (धातु) → ईषित (कृदन्त, क्त)
तूयम्swiftly
तूयम्:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootतूयम् (अव्यय; ‘शीघ्रम्’)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
स्पृधःhostilities, rivals
स्पृधः:
कर्म
TypeNoun
Rootस्पृध् (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक ‘स्पृध्’ = rivalry/hostility)
बाधस्वrepel! / drive away!
बाधस्व:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootबाध् (धातु)
सहसाwith might, by force
सहसा:
करण
TypeNoun (instrumental used adverbially)
Rootसहस् (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक)
सहस्वान्mighty, powerful
सहस्वान्:
कर्तृ (विशेषणम् सः/अग्निः इति)
TypeAdjective
Rootसहस् (प्रातिपदिक) → सहस्वन्त् (विशेषण)
यत्what (that which)
यत्:
कर्म
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शस्यसेyou are praised
शस्यसे:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootशंस् (धातु)
द्युभिःwith lights / with heavenly (splendours)
द्युभिः:
करण
TypeNoun
Rootद्यु (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक ‘द्युः’ = heaven/brightness)
अक्तःanointed, adorned
अक्तः:
कर्तृ (विशेषणम्—अग्निः)
TypeParticiple (Adjective)
Rootअञ्ज् (धातु) → अक्त (कृदन्त, क्त)
वचोभिःwith words, with hymns
वचोभिः:
करण
TypeNoun
Rootवचस् (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जुषस्वenjoy! / accept graciously!
जुषस्व:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootजुष् (धातु)
जरितुःof the singer/praiser
जरितुः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootजरितृ (प्रातिपदिक; ‘singer, praiser’)
घोषिresounding
घोषि:
कर्म (विशेषणम् मन्मनः)
TypeAdjective
Rootघोषिन् (प्रातिपदिक; ‘sounding, resounding’)
मन्मhymn/thought (prayer)
मन्म:
कर्म
TypeNoun
Rootमन्मन्/मन्म (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक; ‘thought, hymn, devotion’)