HomeRig VedaMandala 6Sukta 49Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 6.49

Devata: Aśvins (Nāsatyas)

स मे वपुश्छदयदश्विनोर्यो रथो विरुक्मान्मनसा युजानः । येन नरा नासत्येषयध्यै वर्तिर्याथस्तनयाय त्मने च ॥

स मे॒ वपु॑श्छदयद॒श्विनो॒र्यो रथो॑ वि॒रुक्मा॒न्मन॑सा युजा॒नः । येन॑ नरा नासत्येष॒यध्यै॑ व॒र्तिर्या॒थस्तन॑याय॒ त्मने॑ च ॥

sá me vápūś chadayad aśvínor yó rátho virúkmān mánasā yujānáḥ | yéna narā nā́satyā iṣayádhyai vartír yā́thas tánayāya tmáne ca ||

May that radiant form cover and protect me—the chariot of the Aśvins, bright with gold, yoked by the mind. By it, O Nāsatyas, O lords of man, may you come to speed our aspiration, for the child (our future) and for the self within.

सः । मे॒ । वपुः॑ । छ॒द॒य॒त् । अ॒श्विनोः॑ । यः । रथः॑ । वि॒रुक्मा॑न् । मन॑सा । यु॒जा॒नः । येन॑ । न॒रा॒ । ना॒स॒त्या॒ । इ॒ष॒यध्यै॑ । व॒र्तिः । या॒थः । तन॑याय । त्मने॑ । च॒ ॥सः । मे । वपुः । छदयत् । अश्विनोः । यः । रथः । विरुक्मान् । मनसा । युजानः । येन । नरा । नासत्या । इषयध्यै । वर्तिः । याथः । तनयाय । त्मने । च ॥saḥ | me | vapuḥ | chadayat | aśvinoḥ | yaḥ | rathaḥ | virukmān | manasā | yujānaḥ | yena | narā | nāsatyā | iṣayadhyai | vartiḥ | yāthaḥ | tanayāya | tmane | ca

सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (स-आदेशः) सर्वनाम-प्रातिपदिक
मेfor me / to me
मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् सर्वनाम-प्रातिपदिक
वपुःform, body, appearance
वपुः:
Karma
TypeNoun
Rootवपुस् (नपुंसकलिङ्ग प्रातिपदिक)
छदयत्covered, concealed
छदयत्:
Kriyā
TypeVerb
Rootछद् (छादनॆ) धातु
अश्विनोःof the Aśvins
अश्विनोः:
Sambandha
TypeNoun (proper) / Dual deity-name
Rootअश्विन् (देवनाम-प्रातिपदिक)
यःwhich / who
यः:
Kartā
TypePronoun (relative)
Rootयद् (य-आदेशः) सर्वनाम-प्रातिपदिक
रथःchariot
रथः:
Kartā
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
विरुक्मात्from the gleaming/golden (one); from the radiant (chariot)
विरुक्मात्:
Apādāna
TypeAdjective (used substantively)
Rootवि-रुक्म (बहुव्रीहि/कर्मधारय-प्रातिपदिक)
मनसाwith the mind
मनसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
युजानःyoking, harnessing
युजानः:
Kartā
TypeParticiple
Rootयुज् (योजने) धातु
येनby which
येन:
Karaṇa
TypePronoun (relative)
Rootयद् सर्वनाम-प्रातिपदिक
नराthe two men (the Aśvins)
नरा:
Kartā
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
नासत्यO Nāsatyas (Aśvins)
नासत्य:
Sambodhana
TypeNoun (proper)
Rootनासत्य (देवनाम-प्रातिपदिक)
ईषयध्यैto set in motion / to speed
ईषयध्यै:
Prayojana
TypeVerbal noun (infinitive)
Rootईष् (ईषणॆ/प्रेरणे) धातु
वर्तिःa course, track, path
वर्तिः:
Kartā
TypeNoun
Rootवर्ति (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक; ‘मार्ग/वृत्ति’)
याथःyou two have gone / you two go
याथः:
Kriyā
TypeVerb
Rootया (गत्यर्थे) धातु
तनयायfor the son / offspring
तनयाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootतनय (प्रातिपदिक)
त्मनेfor oneself
त्मने:
Sampradāna
TypeNoun
Rootत्मन् (आत्मन्-सम्बद्ध प्रातिपदिक; वैदिक रूप)
and
:
Samuccaya
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)