HomeRig VedaMandala 6Sukta 48Mantra 19
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 19

Sukta 6.48

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Pūṣan
Chandas: Gāyatrī (probable for 6.48 opening; requires metrical verification)

परो हि मर्त्यैरसि समो देवैरुत श्रिया । अभि ख्यः पूषन्पृतनासु नस्त्वमवा नूनं यथा पुरा ॥

प॒रो हि मर्त्यै॒रसि॑ स॒मो दे॒वैरु॒त श्रि॒या । अ॒भि ख्य॑: पूष॒न्पृत॑नासु न॒स्त्वमवा॑ नू॒नं यथा॑ पु॒रा ॥

paró hí martyáir ási samó deváir utá śríyā | abhí khyáḥ pū́ṣan pṛ́tanāsu nas tvám ávā nūnám yáthā purā́ ||

O Pūṣan, thou art beyond the mortal limitation; thou art equal to the gods and even in thy radiant plenitude. Look upon us with thy seeing-force; in our battles protect us now, as thou didst in the ancient days.

प॒रः । हि । मर्त्यैः॑ । असि॑ । स॒मः । दे॒वैः । उ॒त । श्रि॒या । अ॒भि । ख्यः॒ । पू॒ष॒न् । पृत॑नासु । नः॒ । त्वम् । अव॑ । नू॒नम् । यथा॑ । पु॒रा ॥परः । हि । मर्त्यैः । असि । समः । देवैः । उत । श्रिया । अभि । ख्यः । पूषन् । पृतनासु । नः । त्वम् । अव । नूनम् । यथा । पुरा ॥paraḥ | hi | martyaiḥ | asi | samaḥ | devaiḥ | uta | śriyā | abhi | khyaḥ | pūṣan | pṛtanāsu | naḥ | tvam | ava | nūnam | yathā | purā

प॒रःfarther, higher, superior
प॒रः:
कर्तृ (विशेषण-रूपेण ‘त्वम्’ इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक) / परस्
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
मर्त्यैःthan mortals / by mortals
मर्त्यैः:
अपादान/तुलना-निर्देश (तुलनार्थे: ‘मर्त्यैः’ = mortals as the standard of comparison)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
समःequal
समः:
कर्तृ (विशेषण-रूपेण ‘त्वम्’ इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक)
देवैःwith the gods / than the gods
देवैः:
अपादान/तुलना-निर्देश (तुलनार्थे: ‘देवैः’ = gods as the standard of comparison)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
उतand also, moreover
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
श्रियाwith splendor, with prosperity
श्रिया:
करण (सम्पन्नता/सहभावे: ‘with splendor’)
TypeNoun
Rootश्री (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक)
अभिtowards, upon
अभि:
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
ख्यःappear! become manifest!
ख्यः:
TypeVerb
Rootख्या (धातु) + क्तिन्/लिट्-प्रयोग? (वैदिक रूप)
पूषन्O Pūṣan
पूषन्:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootपूषन् (प्रातिपदिक; देवता-नाम)
पृतनासुin battles
पृतनासु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootपृतना (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक)
नःof us / for us
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (our; for us—contextually beneficiary)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
अवdown; in aid (as preverb)
अव:
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/अव्यय)
नूनम्now, indeed
नूनम्:
TypeIndeclinable
Rootनूनम् (अव्यय)
यथाas, just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
पुराformerly, of old
पुरा:
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)