Mantra 16
Sukta 6.48
Rishi: Bharadvāja
Devata: Pūṣan
Chandas: Trishtubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
आ मा पूषन्नुप द्रव शंसिषं नु ते अपिकर्ण आघृणे । अघा अर्यो अरातयः ॥
Samhita Patha (IAST)
आ मा॑ पूष॒न्नुप॑ द्रव॒ शंसि॑षं॒ नु ते॑ अपिक॒र्ण आ॑घृणे । अ॒घा अ॒र्यो अरा॑तयः ॥
Transliteration
ā́ mā pūṣann úpa drava śáṃsiṣaṃ nú te apikarṇá āghṛṇe | aghā́ aryó arā́tayaḥ ||
Translation
Come to me, O Pūṣan; run near—now I would declare thee, O attentive, glowing one. Evil are the hostile deniers that oppose the noble movement.
Padapatha (Word Analysis)
आ । मा॒ । पू॒ष॒न् । उप॑ । द्र॒व॒ । शंसि॑षम् । नु । ते॒ । अ॒पि॒ऽक॒र्णे । आ॒घृ॒णे॒ । अ॒घाः । अ॒र्यः । अरा॑तयः ॥आ । मा । पूषन् । उप । द्रव । शंसिषम् । नु । ते । अपिकर्णे । आघृणे । अघाः । अर्यः । अरातयः ॥ā | mā | pūṣan | upa | drava | śaṃsiṣam | nu | te | api-karṇe | āghṛṇe | aghāḥ | aryaḥ | arātayaḥ
Word by Word
आhither; come!
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
माpray; indeed
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
पूषन्O Pūṣan
पूषन्:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootपूषन् (प्रातिपदिक)
उपnear; up to
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
द्रवrun; hasten
द्रव:
—
TypeVerb
Rootद्रु (धातु) / द्रव (आज्ञार्थ-रूप)
शंसिषम्I praise; I have lauded
शंसिषम्:
—
TypeVerb
Rootशंस् (धातु)
नुnow; indeed
नु:
—
TypeIndeclinable
Rootनु (अव्यय)
तेof you; to you
ते:
सम्बन्ध (genitive) / सम्प्रदान (dative) प्रसङ्गानुसार
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अपिकर्णेat the ear; in (your) hearing
अपिकर्णे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअपिकर्ण (प्रातिपदिक)
आघृणेO radiant/ardent one
आघृणे:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative epithet)
Rootआघृणि/आघृण (प्रातिपदिक)
अघाःevil ones; harmful (people)
अघाः:
कर्तृ (वाक्ये ‘अघाः …’ इति कर्तृपदम्)
TypeAdjective/Noun
Rootअघ (प्रातिपदिक)
अर्यःthe Arya (noble man/foe named Arya)
अर्यः:
कर्तृ/विशेष्य (अघाः इत्यस्य विशेषण/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअर्य (प्रातिपदिक)
अरातयःhostilities; harms; enemies
अरातयः:
कर्तृ (समुच्चित-कर्तृ)
TypeNoun
Rootअराति (प्रातिपदिक)