HomeRig VedaMandala 6Sukta 48Mantra 15
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 15

Sukta 6.48

Rishi: Bharadvāja
Devata: Pūṣan
Chandas: Jagati (probable given length and cadence of the extended verse)

त्वेषं शर्धो न मारुतं तुविष्वण्यनर्वाणं पूषणं सं यथा शता । सं सहस्रा कारिषच्चर्षणिभ्य आँ आविर्गूळ्हा वसू करत्सुवेदा नो वसू करत् ॥

त्वे॒षं शर्धो॒ न मारु॑तं तुवि॒ष्वण्य॑न॒र्वाणं॑ पू॒षणं॒ सं यथा॑ श॒ता । सं स॒हस्रा॒ कारि॑षच्चर्ष॒णिभ्य॒ आँ आ॒विर्गू॒ळ्हा वसू॑ करत्सु॒वेदा॑ नो॒ वसू॑ करत् ॥

tveṣáṃ śárdho na mārútaṃ tuviṣváṇy anarvā́ṇaṃ pūṣáṇaṃ sám yáthā śatā́ | sám sahásrā kā́riṣac carṣaṇíbhya ā́ṃ āvír gūḷhā́ vásū karat suvedā́ no vásū karat ||

May Pūṣan, vehement like a Marut-host, far-resounding and unwearied, gather for us riches as in hundreds, as in thousands for the peoples; may he make the hidden treasures manifest—may the good-knower bring forth for us the true riches.

त्वे॒षम् । शर्धः॑ । न । मारु॑तम् । तु॒वि॒ऽस्वणि॑ । अ॒न॒र्वाण॑म् । पू॒षण॑म् । सम् । यथा॑ । श॒ता । सम् । स॒हस्रा॑ । कारि॑षत् । च॒र्ष॒णिऽभ्यः॑ । आ । आ॒विः । गू॒ळ्हा । वसु॑ । क॒र॒त् । सु॒ऽवेदा॑ । नः॒ । वसु॑ । क॒र॒त् ॥त्वेषम् । शर्धः । न । मारुतम् । तुविस्वणि । अनर्वाणम् । पूषणम् । सम् । यथा । शता । सम् । सहस्रा । कारिषत् । चर्षणिभ्यः । आ । आविः । गूळ्हा । वसु । करत् । सुवेदा । नः । वसु । करत् ॥tveṣam | śardhaḥ | na | mārutam | tuvi-svaṇi | anarvāṇam | pūṣaṇam | sam | yathā | śatā | sam | sahasrā | kāriṣat | carṣaṇi-bhyaḥ | ā | āviḥ | gūḷhā | vasu | karat | su-vedā | naḥ | vasu | karat

त्वेषम्fierce, blazing
त्वेषम्:
Karma
TypeAdjective
Rootत्विष् (प्रातिपदिक: त्वेष-)
शर्धःhost, troop
शर्धः:
Karma
TypeNoun
Rootशर्धस् (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
मारुतम्Marut-like; of the Maruts
मारुतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमारुत (प्रातिपदिक)
तुविष्वणिloud-roaring, mighty-sounding
तुविष्वणि:
Karma
TypeAdjective
Rootतुवि + स्वणि (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास)
अनर्वाणम्unfailing, unwearied
अनर्वाणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअनर्वाण (प्रातिपदिक; न-समास)
पूषणम्Pūṣan
पूषणम्:
Karma
TypeNoun
Rootपूषन् (प्रातिपदिक)
सम्together, completely
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
यथाas, just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
शताhundreds
शता:
Karma
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
सम्together, completely
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
सहस्राthousands
सहस्रा:
Karma
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
कारिषत्may he make, may he accomplish
कारिषत्:
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + सन्/आशीर्लिङ् (वेदिक: कारिषत्)
चर्षणिभ्यःto the peoples, to the tribes
चर्षणिभ्यः:
Sampradāna
TypeNoun
Rootचर्षणि (प्रातिपदिक)
towards, hither
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
आविःopenly, manifestly
आविः:
TypeIndeclinable
Rootआविस्/आविः (अव्यय)
गूळ्हाhidden
गूळ्हा:
Karma
TypeAdjective
Rootगुह् (धातु) → गूळ्ह (कृदन्त, भूतकर्मणि)
वसूgoods, riches
वसू:
Karma
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
करत्let him make; may he bring about
करत्:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
सुवेदाgood-knowing, well-guiding
सुवेदा:
Kartā
TypeAdjective
Rootसु + वेद (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि)
नःfor us; of us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
वसूriches
वसू:
Karma
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
करत्let him make; may he grant
करत्:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)