HomeRig VedaMandala 6Sukta 48Mantra 14
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 14

Sukta 6.48

Rishi: Bharadvāja
Devata: Agni/Pūṣan as the praised guide (the verse employs comparative epithets via major deities)
Chandas: Trishtubh (probable)

तं व इन्द्रं न सुक्रतुं वरुणमिव मायिनम् । अर्यमणं न मन्द्रं सृप्रभोजसं विष्णुं न स्तुष आदिशे ॥

तं व॒ इन्द्रं॒ न सु॒क्रतुं॒ वरु॑णमिव मा॒यिन॑म् । अ॒र्य॒मणं॒ न म॒न्द्रं सृ॒प्रभो॑जसं॒ विष्णुं॒ न स्तु॑ष आ॒दिशे॑ ॥

táṃ va indrám na sukrátuṃ váruṇam iva māyínam | aryamáṇaṃ na mandráṃ sṛprá-bhojasaṃ víṣṇuṃ na stuṣe ā́diśe ||

Him I praise for you—like Indra in strong will, like Varuṇa in wise mastery, like Aryaman in glad harmony and generous nurture, like Viṣṇu in wide ordering—him I hymn as the guiding power to be followed.

तम् । वः॒ । इन्द्र॑म् । न । सु॒ऽक्रतु॑म् । वरु॑णम्ऽइव । मा॒यिन॑म् । अ॒र्य॒मण॑म् । न । म॒न्द्रम् । सृ॒प्रऽभो॑जसम् । विष्णु॑म् । न । स्तु॒षे॒ । आ॒ऽदिशे॑ ॥तम् । वः । इन्द्रम् । न । सुक्रतुम् । वरुणम्इव । मायिनम् । अर्यमणम् । न । मन्द्रम् । सृप्रभोजसम् । विष्णुम् । न । स्तुषे । आदिशे ॥tam | vaḥ | indram | na | su-kratum | varuṇam-iva | māyinam | aryamaṇam | na | mandram | sṛpra-bhojasam | viṣṇum | na | stuṣe | ādiśe

तम्him / that one
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वःof you / for you (enclitic)
वः:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
like / as
:
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-निपात)
सुक्रतुम्of good resolve / wise in counsel
सुक्रतुम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसु-क्रतु (प्रातिपदिक; सु + क्रतु)
वरुणम्Varuṇa
वरुणम्:
Karma
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
इवlike
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (उपमा-निपात)
मायिनम्possessing māyā / wondrous, artful
मायिनम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमायिन् (प्रातिपदिक; माया-सम्बद्ध)
अर्यमणम्Aryaman
अर्यमणम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्यमन् (प्रातिपदिक)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-निपात)
मन्द्रम्gladdening / pleasant, exhilarating
मन्द्रम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमन्द्र (प्रातिपदिक)
सृप्रभोजसम्having strong/beautiful ‘sṛpra’ and nourishment; vigorous in might
सृप्रभोजसम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसृप्र-भोजस (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास; सृप्र + भोजस)
विष्णुम्Viṣṇu
विष्णुम्:
Karma
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-निपात)
स्तुषेI praise
स्तुषे:
Kartā
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
आदिशेI address / I proclaim (to)
आदिशे:
Kartā
TypeVerb
Rootआ-√दिश् (धातु)