HomeRig VedaMandala 6Sukta 47Mantra 26
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 26

Sukta 6.47

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional)
Devata: Vanaspati (sacral wood; also linked to the war-standard/drum imagery in later interpretation, but here treated as living support-power)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

वनस्पते वीड्वङ्गो हि भूया अस्मत्सखा प्रतरणः सुवीरः । गोभिः संनद्धो असि वीळयस्वास्थाता ते जयतु जेत्वानि ॥

वन॑स्पते वी॒ड्व॑ङ्गो॒ हि भू॒या अ॒स्मत्स॑खा प्र॒तर॑णः सु॒वीर॑: । गोभि॒: संन॑द्धो असि वी॒ळय॑स्वास्था॒ता ते॑ जयतु॒ जेत्वा॑नि ॥

vánaspate vīḷváṅgo hí bhūyā asmátsakhā prá-taraṇaḥ su-vī́raḥ | góbhíḥ sánnaddho asi vīḷáyasvāsthātā́ te jayatu jétvāni ||

O Lord of the Forest, become firm-limbed; be our comrade, our overcomer, rich in heroes. Girt with the Rays, stand strong; may your driver win, and may your winnings be victorious.

वन॑स्पते । वी॒ळुऽअ॑ङ्गः । हि । भू॒याः । अ॒स्मत्ऽस॑खा । प्र॒ऽतर॑णः । सु॒ऽवीरः॑ । गोभिः॑ । सम्ऽन॑द्धः । अ॒सि॒ । वी॒ळय॑स्व । आ॒ऽस्था॒ता । ते॒ । ज॒य॒तु॒ । जेत्वा॑नि ॥वनस्पते । वीळुअङ्गः । हि । भूयाः । अस्मत्सखा । प्रतरणः । सुवीरः । गोभिः । सम्नद्धः । असि । वीळयस्व । आस्थाता । ते । जयतु । जेत्वानि ॥vanaspate | vīḷu-aṅgaḥ | hi | bhūyāḥ | asmat-sakhā | pra-taraṇaḥ | su-vīraḥ | gobhiḥ | sam-naddhaḥ | asi | vīḷayasva | āsthātā | te | jayatu | jetvāni

वनस्पतेO lord of the forest (tree/wood)
वनस्पते:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootवनस्-पति (प्रातिपदिक) < पति
वीड्वङ्गःhaving strong/firm limbs; stout-limbed
वीड्वङ्गः:
विशेषण (वनस्पतेः)
TypeAdjective
Rootवीड्वङ्ग (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/विशेषण)
हिindeed, for
हि:
सम्बन्ध/हेतु-सूचक
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
भूयाःmay you be; be!
भूयाः:
क्रिया (आशीः)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
अस्मत्सखाour friend
अस्मत्सखा:
विशेषण/सम्बन्ध (वनस्पतेः)
TypeNoun/Adjective
Rootअस्मद् + सखि (प्रातिपदिक; समास)
प्रतरणःa helper in overcoming; one who carries across
प्रतरणः:
विशेषण (वनस्पतेः)
TypeNoun/Adjective
Rootप्र-तरण (प्रातिपदिक) < √तॄ/तॄ (तरति) ‘to cross, overcome’
सुवीरःhaving good heroes/men; very manly
सुवीरः:
विशेषण (वनस्पतेः)
TypeAdjective
Rootसु-वीर (प्रातिपदिक)
गोभिःwith cows; with bovine (hide) straps
गोभिः:
करण
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
संनद्धःbound on, fastened, girded
संनद्धः:
विशेषण (त्वम्/वनस्पतेः)
TypeParticiple (adjectival)
Rootसम्-√नह् (धातु) → नद्ध (कृदन्त, भूतकृदन्त/क्त)
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
वीळयस्वpress forward; charge; advance
वीळयस्व:
क्रिया (आज्ञा)
TypeVerb
Root√वीळय्/√वीड् (धातु; Vedic) ‘to press on, advance, attack’
अस्थाताthe establisher/stander-by; supporter
अस्थाता:
कर्तृ (जयतु इत्यस्य)
TypeNoun (agent)
Root√स्था (धातु) + आङ् (उपसर्ग) → आस्थातृ/आस्थाता (नामधातु/कृदन्त-प्राय; here as noun) अथवा ‘आ-स्था-ता’ (स्थाता)
तेof you; your
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम)
जयतुlet (him/it) conquer; may (he/it) win
जयतु:
क्रिया (आशीः/आज्ञा)
TypeVerb
Root√जि (धातु) ‘to conquer’
जेत्वानिthings to be won; winnings, victories
जेत्वानि:
कर्म (जयतु इत्यस्य) / फल
TypeVerbal noun (kṛdanta) / action-noun
Root√जि (धातु) → जेत्व (कृदन्त; infinitival/gerundive-like Vedic formation) + -नि (नपुंसक बहुवचन)