Mantra 25
Sukta 6.47
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional)
Devata: Indra-centric hymn; here the human patron and seer-family foregrounded within the sacrificial economy
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
महि राधो विश्वजन्यं दधानान्भरद्वाजान्त्सार्ञ्जयो अभ्ययष्ट ॥
Samhita Patha (IAST)
महि॒ राधो॑ वि॒श्वज॑न्यं॒ दधा॑नान्भ॒रद्वा॑जान्त्सार्ञ्ज॒यो अ॒भ्य॑यष्ट ॥
Transliteration
mahí rā́dho viśvájanyaṃ dádhānān bharádvājān tsārñjayó abhy àyaṣṭa ||
Translation
Holding a great bounty that is for all peoples, Sārñjaya offered in honour of the Bharadvājas. When the gift becomes universal in its aim, the sacrifice turns from private gain to the widening of the collective soul.
Padapatha (Word Analysis)
महि॑ । राधः॑ । वि॒श्वऽज॑न्यम् । दधा॑नान् । भ॒रत्ऽवा॑जान् । स॒र्ञ्ज॒यः । अ॒भि । अ॒य॒ष्ट॒ ॥महि । राधः । विश्वजन्यम् । दधानान् । भरत्वाजान् । सर्ञ्जयः । अभि । अयष्ट ॥mahi | rādhaḥ | viśva-janyam | dadhānān | bharat-vājān | sañjaryaḥ | abhi | ayaṣṭa
Word by Word
महिgreatly; much
महि:
विशेषण-भावः (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootमहि (अव्यय; महत्-प्रातिपदिकस्य नपुंसकलिङ्ग एकवचन/अव्ययप्रयोगः)
राधःbounty; gift; wealth
राधः:
कर्म (दधाना-क्रियायाः)
TypeNoun
Rootराधस् (प्रातिपदिक)
विश्वजन्यम्belonging to all people; universal
विश्वजन्यम्:
कर्म-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootविश्वजन्य (प्रातिपदिक; विश्व + जन्य)
दधानान्bearing; bestowing; holding
दधानान्:
कर्तृ (यज्-क्रियायाः/अभ्ययष्ट-क्रियायाः कर्तारः)
TypeParticiple
Rootधा (धातु) → दधाना (वर्तमानकाले शतृ/शानच्-प्रत्ययः; आत्मनेपदीय वर्तमान कृदन्त)
भरद्वाजान्the Bharadvājas (clan/descendants of Bharadvāja)
भरद्वाजान्:
कर्म (अभ्ययष्ट-क्रियायाः)
TypeNoun (proper) / Patronymic
Rootभरद्वाज (ऋषिनाम; प्रातिपदिक)
सार्ञ्जयःSārñjaya (a king/leader of the Sṛñjayas)
सार्ञ्जयः:
कर्तृ (अभ्ययष्ट-क्रियायाः)
TypeNoun (proper) / Tribal name
Rootसार्ञ्जय (प्रातिपदिक; जनपद/वंशनाम)
अभिtowards; upon
अभि:
क्रियाविशेषणम् (दिशा/अभिमुख्य-भावः)
TypeIndeclinable (preverb)
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
अयष्टhe worshipped; he sacrificed
अयष्ट:
मुख्यक्रिया
TypeVerb
Rootयज् (धातु) + अभि (उपसर्ग) → अभ्ययष्ट (लुङ्/अorist)