HomeRig VedaMandala 6Sukta 40Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 6.40

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for 6.40)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

इन्द्र पिब तुभ्यं सुतो मदायाव स्य हरी वि मुचा सखाया । उत प्र गाय गण आ निषद्याथा यज्ञाय गृणते वयो धाः ॥

इन्द्र॒ पिब॒ तुभ्यं॑ सु॒तो मदा॒याव॑ स्य॒ हरी॒ वि मु॑चा॒ सखा॑या । उ॒त प्र गा॑य ग॒ण आ नि॒षद्याथा॑ य॒ज्ञाय॑ गृण॒ते वयो॑ धाः ॥

índra píba túbhyaṃ sutó madā́yā́va sya hárī ví mucā sákhāyā | utá prá gāya gaṇá ā́ ni-sádyā́thā yajñā́ya gṛṇaté váyo dhāḥ ||

Indra, drink: for you the Soma is pressed for ecstasy; unyoke your two bay steeds, O companion. And sing forth; sit down with the host—then to the sacrifice, to the one who hymns, give the plenitude of power for the embodied life.

इन्द्र॑ । पिब॑ । तुभ्य॑म् । सु॒तः । मदा॑य । अव॑ । स्य॒ । हरी॒ इति॑ । वि । मु॒च॒ । सखा॑या । उ॒त । प्र । गा॒य॒ । ग॒णे । आ । नि॒ऽसद्य । अथ॑ । य॒ज्ञाय॑ । गृ॒ण॒ते । वयः॑ । धाः॒ ॥इन्द्र । पिब । तुभ्यम् । सुतः । मदाय । अव । स्य । हरी इति । वि । मुच । सखाया । उत । प्र । गाय । गणे । आ । निसद्य । अथ । यज्ञाय । गृणते । वयः । धाः ॥indra | piba | tubhyam | sutaḥ | madāya | ava | sya | harī iti | vi | muca | sakhāyā | uta | pra | gāya | gaṇe | ā | ni-sadya | atha | yajñāya | gṛṇate | vayaḥ | dhāḥ

इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
पिबdrink
पिब:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootपा (पाने)
तुभ्यम्for you
तुभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुतःpressed (Soma)
सुतः:
कर्तृ/विशेषण (सोमस्य)
TypeParticiple (past passive)
Rootसु (सवने) → सुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
मदायfor exhilaration
मदाय:
प्रयोजन/सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
अवdown; fully
अव:
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/अव्यय)
स्यःindeed; now
स्यः:
TypeIndeclinable
Rootस्य (अव्यय/निपात; वैदिक)
हरीthe two bay steeds
हरी:
कर्म
TypeNoun (dual)
Rootहरि (प्रातिपदिक)
विapart; forth
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
मुचrelease
मुच:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootमुच् (मोचने)
सखायौ(your) two companions
सखायौ:
कर्तृ (मुच्-क्रियायाः) / सहचर-निर्देश
TypeNoun
Rootसखा (प्रातिपदिक)
उतand; also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
प्रforth; loudly
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
गायsing
गाय:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootगै/गा (गाने)
गणःthe troop; the company (of singers)
गणः:
कर्तृ (नि-षद्-क्रियायाः) / समुदाय
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
towards; hither
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
निषद्यhaving sat down
निषद्य:
पूर्वकाल-क्रिया (क्रियाविशेषण)
TypeGerund
Rootनि-षद् (उपवेशने) → निषद्य (क्त्वा/ल्यप् अव्ययभाव)
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ (निपात)
यज्ञायfor the sacrifice
यज्ञाय:
सम्प्रदान/प्रयोजन
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
गृणतेto the singer/praiser
गृणते:
सम्प्रदान
TypeParticiple used as noun
Rootगृ (स्तुतौ) → गृणत् (वर्तमान कृदन्त-प्रातिपदिक)
वयःstrength; vital power
वयः:
कर्म
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
धाःbestow; place
धाः:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootधा (धारणे/स्थापने)