HomeRig VedaMandala 6Sukta 4Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 6.4

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya)
Devata: Agni (chosen as the most inspiring; compared via Indra/Vayu paradigms)
Chandas: Trishtubh (probable)

त्वां हि मन्द्रतममर्कशोकैर्ववृमहे महि नः श्रोष्यग्ने । इन्द्रं न त्वा शवसा देवता वायुं पृणन्ति राधसा नृतमाः ॥

त्वां हि म॒न्द्रत॑ममर्कशो॒कैर्व॑वृ॒महे॒ महि॑ न॒: श्रोष्य॑ग्ने । इन्द्रं॒ न त्वा॒ शव॑सा दे॒वता॑ वा॒युं पृ॑णन्ति॒ राध॑सा॒ नृत॑माः ॥

tvā́ṃ hí mandrá-tamam arka-śokáir vavṛmáhe máhi naḥ śróṣy agne | índraṃ na tvā śávasā devátā vāyúṃ pṛṇanti rā́dhasā nṛ́-tamāḥ ||

For we have chosen thee, most gladdening, with mantra-flames; hear us, O Agni, for our great good. As the gods fill Indra with strength and Vayu with bounty, so do the best of men fill thee with power and fulfillment.

त्वाम् । हि । म॒न्द्रऽत॑मम् । अ॒र्क॒ऽशो॒कैः । व॒वृ॒महे॑ । महि॑ । नः॒ । श्रोषि॑ । अ॒ग्ने॒ । इन्द्र॑म् । न । त्वा॒ । शव॑सा । दे॒वता॑ । वा॒युम् । पृ॒ण॒न्ति॒ । राध॑सा । नृऽत॑माः ॥त्वाम् । हि । मन्द्रतमम् । अर्कशोकैः । ववृमहे । महि । नः । श्रोषि । अग्ने । इन्द्रम् । न । त्वा । शवसा । देवता । वायुम् । पृणन्ति । राधसा । नृतमाः ॥tvām | hi | mandra-tamam | arka-śokaiḥ | vavṛmahe | mahi | naḥ | śroṣi | agne | indram | na | tvā | śavasā | devatā | vāyum | pṛṇanti | rādhasā | nṛ-tamāḥ

त्वाम्you (as object)
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
मन्द्रतमम्most gladdening/most delightful
मन्द्रतमम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमन्द्र- (प्रातिपदिक); तमप् (सुपरलटिव)
अर्कशोकैःwith hymn-praises (song-and-flame-like praises)
अर्कशोकैः:
करण
TypeNoun
Rootअर्क-शोक (समास-प्रातिपदिक)
ववृमहेwe have chosen / we choose
ववृमहे:
TypeVerb
Root√वृ (वृणोति/वृणुते) ‘to choose, to select’
महिgreatly, much
महि:
TypeIndeclinable
Rootमहि (अव्यय; ‘greatly’)
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
श्रोषिhear!
श्रोषि:
TypeVerb
Root√श्रु ‘to hear’
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म (उपमान-आधारः) / द्वितीया-उपमा
TypeNoun
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शवसाwith might, by strength
शवसा:
करण
TypeNoun
Rootशवस्- (प्रातिपदिक)
देवताthe deity (divine power)
देवता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेवता- (प्रातिपदिक)
वायुम्Vāyu
वायुम्:
कर्म (उपमान-आधारः) / द्वितीया-उपमा
TypeNoun
Rootवायु- (प्रातिपदिक)
पृणन्तिthey fill/satisfy
पृणन्ति:
TypeVerb
Root√पॄ/√पृ (पृणाति) ‘to fill, to gladden, to satisfy’
राधसाwith bounty, with gift
राधसा:
करण
TypeNoun
Rootराधस्- (प्रातिपदिक)
नृतमाःthe most manly/most heroic ones
नृतमाः:
कर्तृ
TypeAdjective (substantivized)
Rootनृतम- (प्रातिपदिक); तमप् (सुपरलटिव)