HomeRig VedaMandala 6Sukta 37Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 6.37

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (Bharadvāja family)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; not mechanically verified here)

प्रो द्रोणे हरयः कर्माग्मन्पुनानास ऋज्यन्तो अभूवन् । इन्द्रो नो अस्य पूर्व्यः पपीयाद्द्युक्षो मदस्य सोम्यस्य राजा ॥

प्रो द्रोणे॒ हर॑य॒: कर्मा॑ग्मन्पुना॒नास॒ ऋज्य॑न्तो अभूवन् । इन्द्रो॑ नो अ॒स्य पू॒र्व्यः प॑पीयाद्द्यु॒क्षो मद॑स्य सो॒म्यस्य॒ राजा॑ ॥

pró droṇé hárayaḥ kármāgman punānā́sa ṛ́jyanto abhūvan | índro no asyá pū́rvyaḥ papīyād dyukṣó madasyá sómyasya rājā ||

Forward to the trough the tawny powers have gone to their work; purifying themselves, they became straight and keen. May Indra, the ancient one, drink of this for us—he the shining king of the Soma-ecstasy.

प्रो इति॑ । द्रोणे॑ । हर॑यः । कर्म॑ । अ॒ग्म॒न् । पु॒ना॒नासः॑ । ऋज्य॑न्तः । अ॒भू॒व॒न् । इन्द्रः॑ । नः॒ । अ॒स्य । पू॒र्व्यः । पा॒पी॒या॒त् । द्यु॒क्षः । मद॑स्य । सो॒म्यस्य । राजा॑ ॥प्रो इति । द्रोणे । हरयः । कर्म । अग्मन् । पुनानासः । ऋज्यन्तः । अभूवन् । इन्द्रः । नः । अस्य । पूर्व्यः । पापीयात् । द्युक्षः । मदस्य । सोम्यस्य । राजा ॥pro iti | droṇe | harayaḥ | karma | agman | punānāsaḥ | ṛjyantaḥ | abhūvan | indraḥ | naḥ | asya | pūrvyaḥ | pāpīyāt | dyukṣaḥ | madasya | somyasya | rājā

प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग) प्रत्यय-रहित अव्यय
द्रोणेin the trough/vat (pressing-vat)
द्रोणे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootद्रोण (प्रातिपदिक)
हरयःthe tawny (horses)
हरयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
कर्मwork, task
कर्म:
कर्म
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
आग्मन्they came, arrived
आग्मन्:
TypeVerb
Root√गम् (गच्छति) + आ-
पुनानासःpurifying (themselves), being purified
पुनानासः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeParticiple (Adjective)
Root√पू (पुनाति) → पुनान (शतृ/शानच्) + -स (प्रथमा बहु)
ऋज्यन्तःpressing on/going straight, hastening
ऋज्यन्तः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeParticiple (Adjective)
Root√ऋज्/ऋञ्ज् (ऋज्यति/ऋज्यते ‘to be straight/urge on’) → ऋज्यन्त (वर्तमान कृदन्त)
अभूवन्they became, were
अभूवन्:
TypeVerb
Root√भू (भवति)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
पूर्व्यःthe ancient/primeval one
पूर्व्यः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootपूर्व्य (प्रातिपदिक; ‘ancient, former’)
पपीयात्may he drink
पपीयात्:
TypeVerb
Root√पा (पिबति ‘to drink’) → desiderative/optative stem पपी-
द्युःक्षःbright, heaven-shining
द्युःक्षः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootद्युःक्ष (प्रातिपदिक; ‘heavenly/bright’)
मदस्यof exhilaration, of intoxication
मदस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
सोम्यस्यof Soma
सोम्यस्य:
सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootसोम्य (प्रातिपदिक; ‘of Soma, Soma-like’)
राजाking
राजा:
कर्तृ (सम्बोधन/विधेय)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)