HomeRig VedaMandala 6Sukta 3Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 6.3

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya tradition; Mandala 6 family book)
Devata: Agni (with solar coloration; Agni as inner light across night/day)
Chandas: Trishtubh (probable for RV 6.3; verse-length and cadence fit the family style)

स ईं रेभो न प्रति वस्त उस्राः शोचिषा रारपीति मित्रमहाः । नक्तं य ईमरुषो यो दिवा नॄनमर्त्यो अरुषो यो दिवा नॄन् ॥

स ईं॑ रे॒भो न प्रति॑ वस्त उ॒स्राः शो॒चिषा॑ रारपीति मि॒त्रम॑हाः । नक्तं॒ य ई॑मरु॒षो यो दिवा॒ नॄनम॑र्त्यो अरु॒षो यो दिवा॒ नॄन् ॥

sa ī́m rebhó na práti vaste usrā́ḥ śóciṣā rārāpīti mitrám-ahāḥ | náktaṃ ya īm aruṣó yó divā́ nṝ́n amártyo aruṣó yó divā́ nṝ́n ||

He, like a skilled singer of the Word, clothes himself in the luminous Dawns; with his flame he makes the friendly days resound. He who is the Ruddy One by night, and he who by day leads men—immortal, the Ruddy One who by day leads men.

सः । ई॒म् । रे॒भः । न । प्रति॑ । व॒स्ते॒ । उ॒स्राः । शो॒चिषा॑ । र॒र॒पी॒ति॒ । मि॒त्र्ऽअम॑हाः । नक्त॑म् । यः । ई॒म् । अ॒रु॒षः । यः । दिवा॑ । नॄन् । अम॑र्त्यः । अ॒रु॒षः । यः । दिवा॑ । नॄन् ॥सः । ईम् । रेभः । न । प्रति । वस्ते । उस्राः । शोचिषा । ररपीति । मित्र्अमहाः । नक्तम् । यः । ईम् । अरुषः । यः । दिवा । नॄन् । अमर्त्यः । अरुषः । यः । दिवा । नॄन् ॥saḥ | īm | rebhaḥ | na | prati | vaste | usrāḥ | śociṣā | rarapīti | mitr-amahāḥ | naktam | yaḥ | īm | aruṣaḥ | yaḥ | divā | nṝn | amartyaḥ | aruṣaḥ | yaḥ | divā | nṝn

सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स
ईम्indeed, just
ईम्:
TypeIndeclinable
Rootईम् (निपात)
रेभःa singer, praiser
रेभः:
कर्तृ (उपमान-कर्तृ) / विशेषण
TypeNoun
Rootरेभ (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
प्रतिtowards, in response
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/अव्यय)
वस्तेdwells, stays
वस्ते:
कर्तृ (सः)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
उस्राःdawns; ruddy lights
उस्राः:
कर्तृ (उपवाक्ये) / विषय
TypeNoun
Rootउसर्/उस्र (प्रातिपदिक)
शोचिषाwith flame, with radiance
शोचिषा:
करण
TypeNoun
Rootशोचिस् (प्रातिपदिक)
रारपीतिcrackles/roars (blazes)
रारपीति:
कर्तृ (सः)
TypeVerb
Rootरप्/रपि (धातु; वेदिक-प्रयोगः)
मित्रम्Mitra (the god); friend
मित्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
अहाःdays
अहाः:
कर्तृ (उपवाक्ये) / विषय
TypeNoun
Rootअहन्/अह (प्रातिपदिक)
नक्तम्by night
नक्तम्:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootनक्तम् (अव्यय/कालवाचक)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य
ईम्indeed
ईम्:
TypeIndeclinable
Rootईम् (निपात)
अरुषःruddy, red(-hued)
अरुषः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootअरुष (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य
दिवाby day
दिवा:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootदिवा (अव्यय/कालवाचक)
नॄन्men
नॄन्:
कर्म
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
अमर्त्यःimmortal
अमर्त्यः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootअमर्त्य (प्रातिपदिक)
अरुषःruddy
अरुषः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootअरुष (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य
दिवाby day
दिवा:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootदिवा (अव्यय/कालवाचक)
नॄन्men
नॄन्:
कर्म
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)