HomeRig VedaMandala 6Sukta 26Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 6.26

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

त्वं रथं प्र भरो योधमृष्वमावो युध्यन्तं वृषभं दशद्युम् । त्वं तुग्रं वेतसवे सचाहन्त्वं तुजिं गृणन्तमिन्द्र तूतोः ॥

त्वं रथं॒ प्र भ॑रो यो॒धमृ॒ष्वमावो॒ युध्य॑न्तं वृष॒भं दश॑द्युम् । त्वं तुग्रं॑ वेत॒सवे॒ सचा॑ह॒न्त्वं तुजिं॑ गृ॒णन्त॑मिन्द्र तूतोः ॥

tváṃ ráthaṃ prá bharō yodhám ṛṣvám ā́vo yúdhyantaṃ vṛṣabháṃ dáśa-dyum | tváṃ túgraṃ vetasáve sácāhant tváṃ tújiṃ gṛṇántaṃ indra tūtoḥ ||

You bring forward the chariot and you aid the lofty fighter, the bull of tenfold splendour as he battles. You struck down Tugra together with Vetasava; you help Tuji, the singer of your praise, O Indra (in the line of Tūtu).

त्वम् । रथ॑म् । प्र । भ॒रः॒ । यो॒धम् । ऋ॒ष्वम् । आवः॑ । युध्य॑न्तम् । वृ॒ष॒भम् । दश॑ऽद्युम् । त्वम् । तुग्र॑म् । वे॒त॒सवे॑ । सचा॑ । अ॒ह॒न् । त्वम् । तुजि॑म् । गृ॒णन्त॑म् । इ॒न्द्र॒ । तू॒तो॒रिति॑ तूतोः ॥त्वम् । रथम् । प्र । भरः । योधम् । ऋष्वम् । आवः । युध्यन्तम् । वृषभम् । दशद्युम् । त्वम् । तुग्रम् । वेतसवे । सचा । अहन् । त्वम् । तुजिम् । गृणन्तम् । इन्द्र । तूतोरिति तूतोः ॥tvam | ratham | pra | bharaḥ | yodham | ṛṣvam | āvaḥ | yudhyantam | vṛṣabham | daśa-dyum | tvam | tugram | vetasave | sacā | ahan | tvam | tujim | gṛṇantam | indra | tūtorititūtoḥ

त्वम्thou (you)
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रथम्chariot
रथम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
भरःbearer, supporter
भरः:
कर्तृ (त्वम्-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootभृ (धातु) → भर (प्रातिपदिक)
योधम्fighter, warrior
योधम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयुध् (धातु) → योध (प्रातिपदिक)
ऋष्वम्lofty, mighty
ऋष्वम्:
कर्म (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootऋष्व (प्रातिपदिक)
आवःhelp, protection
आवः:
कर्म
TypeNoun
Rootअव् (धातु) → आवस्/आव (प्रातिपदिक)
युध्यन्तम्fighting
युध्यन्तम्:
कर्म (विशेषणत्वेन)
TypeVerb (participle)
Rootयुध् (धातु)
वृषभम्bull; (hero)
वृषभम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
दशद्युम्of tenfold splendor
दशद्युम्:
कर्म (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective (epithet)
Rootदशद्युम् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समासः: दश + द्युम्न)
त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तुग्रम्Tugra (a man/king)
तुग्रम्:
कर्म
TypeNoun (proper name)
Rootतुग्र (प्रातिपदिक)
वेतसवेto Vetasava
वेतसवे:
सम्प्रदान
TypeNoun (proper name)
Rootवेतसव (प्रातिपदिक; दत्तिवाचक-नाम)
सचाहन्companion-slayer; smiting while accompanying
सचाहन्:
कर्तृ (त्वम्-समनाधिकरण)
TypeAdjective (epithet)
Rootसच् (धातु ‘to accompany’) + हन् (धातु ‘to smite’) → सचाहन् (प्रातिपदिक)
त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तुजिम्the impetuous one; the strong
तुजिम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootतुजि (प्रातिपदिक)
गृणन्तम्praising, singing
गृणन्तम्:
कर्म (विशेषणत्वेन)
TypeVerb (participle)
Rootगृ (धातु ‘to sing/praise’)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
तूतोःof Tūto (Tūto’s)
तूतोः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun (proper name)
Rootतूतो (प्रातिपदिक; नाम)