HomeRig VedaMandala 6Sukta 24Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 6.24

Rishi: Bharadvāja
Devata: Indra (with mention of Mitra, Varuṇa, Pūṣan, Aryaman)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

अन्यदद्य कर्वरमन्यदु श्वोऽसच्च सन्मुहुराचक्रिरिन्द्रः । मित्रो नो अत्र वरुणश्च पूषार्यो वशस्य पर्येतास्ति ॥

अ॒न्यद॒द्य कर्व॑रम॒न्यदु॒ श्वोऽस॑च्च॒ सन्मुहु॑राच॒क्रिरिन्द्र॑: । मि॒त्रो नो॒ अत्र॒ वरु॑णश्च पू॒षार्यो वश॑स्य पर्ये॒तास्ति॑ ॥

anyád adyá kárvaram anyád u śvó ’sac ca sán múhur ā́ cakrir índraḥ | mitró no átra váruṇaś ca pūṣā́ryó váśasya pariyétā́sti ||

One thing today, another tomorrow—again and again Indra has made what was not into what is. Here for us are Mitra and Varuṇa and Pūṣan: Aryaman is the one who moves around and leads us in the seeking of mastery and true possession.

अ॒न्यत् । अ॒द्य । कर्व॑रम् । अ॒न्यत् । ऊँ॒ इति॑ । श्वः । अस॑त् । च॒ । सत् । मुहुः॑ । आ । च॒क्रिः । इन्द्रः॑ । मि॒त्रः । नः॒ । अत्र॑ । वरु॑णः । च॒ । पू॒षा । अ॒र्यः । वश॑स्य । प॒रि॒ऽए॒ता । अ॒स्ति॒ ॥अन्यत् । अद्य । कर्वरम् । अन्यत् । ऊँ इति । श्वः । असत् । च । सत् । मुहुः । आ । चक्रिः । इन्द्रः । मित्रः । नः । अत्र । वरुणः । च । पूषा । अर्यः । वशस्य । परिएता । अस्ति ॥anyat | adya | karvaram | anyat | oṃ iti | śvaḥ | asat | ca | sat | muhuḥ | ā | cakriḥ | indraḥ | mitraḥ | naḥ | atra | varuṇaḥ | ca | pūṣā | aryaḥ | vaśasya | pari-etā | asti

अन्यत्another (thing/act)
अन्यत्:
Karma (क्रियाविशेष्य/कर्मपद-सम्बन्धः)
TypeAdjective/Pronoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
अद्यtoday
अद्य:
Adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
कर्वरम्a harsh/rough (deed); a hard thing
कर्वरम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootकर्वर (प्रातिपदिक)
अन्यत्another (thing/act)
अन्यत्:
Karma (समुच्चितं कर्म)
TypeAdjective/Pronoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
indeed; and
:
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
श्वःtomorrow
श्वः:
Adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootश्वस्/श्वः (अव्यय)
असत्non-being; what is not (untrue/unstable)
असत्:
Karma (विधेय-सम्बन्धः)
TypeAdjective/Noun
Rootअसत् (प्रातिपदिक; सत्-प्रतिषेध)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
सत्being; what is (true/real)
सत्:
Karma (विधेय-सम्बन्धः)
TypeAdjective/Noun
Rootसत् (प्रातिपदिक; √अस् ‘to be’ से वर्तमान-कृदन्त)
मुहुःagain and again; repeatedly
मुहुः:
Adhikaraṇa (काल/आवृत्ति)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
towards; unto (prefix)
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
चक्रिःhas done; has made
चक्रिः:
TypeVerb
Root√कृ (करोति)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
मित्रःMitra
मित्रः:
Kartā (आशीर्वाद/विधेय-वाक्ये कर्तृ)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
नःof us; for us
नः:
Sampradāna/सम्बन्ध (स्वाम्यर्थ-षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अत्रhere
अत्र:
Adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
Kartā (समुच्चित-कर्तृ)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
पूषाPūṣan
पूषा:
Kartā (समुच्चित-कर्तृ)
TypeNoun
Rootपूषन्/पूषा (प्रातिपदिक)
अर्यःAryaman
अर्यः:
Kartā (समुच्चित-कर्तृ)
TypeNoun/Adjective
Rootअर्य (प्रातिपदिक)
वशस्यof favor; of gracious help
वशस्य:
Sampradāna/सम्बन्ध (लाभार्थ-षष्ठी: ‘of favor/for favor’)
TypeNoun (abstract)
Rootवशस्य (प्रातिपदिक; ‘वश’/‘वसु’ से ‘वशस्य’ = अनुग्रह/वश्यता/कल्याण)
परिaround; fully (prefix)
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग)
एतास्तिcomes and is (present); attends
एतास्ति:
TypeVerb (compound/elliptic)
Root√इ (एति) + √अस् (अस्ति)