HomeRig VedaMandala 6Sukta 24Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 6.24

Rishi: Bharadvāja
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

शचीवतस्ते पुरुशाक शाका गवामिव स्रुतयः संचरणीः । वत्सानां न तन्तयस्त इन्द्र दामन्वन्तो अदामानः सुदामन् ॥

शची॑वतस्ते पुरुशाक॒ शाका॒ गवा॑मिव स्रु॒तय॑: सं॒चर॑णीः । व॒त्सानां॒ न त॒न्तय॑स्त इन्द्र॒ दाम॑न्वन्तो अदा॒मान॑: सुदामन् ॥

śacī́vatas te puruśāka śā́kā gavā́m iva srutáyaḥ saṃcaráṇīḥ | vatsā́nāṃ na tantáyas ta indra dā́manvanto adā́mānaḥ sudāman ||

O thou of effective power, O many-branched one, thy branches are like the streaming tracks of the cows, moving together in their courses. Like the threads that bind the calves, O Indra, thy linkings hold firm—unbroken, O good establisher of the bonds.

शची॑ऽवतः । ते॒ । पु॒रु॒ऽशा॒क॒ । शाकाः॑ । गवा॑म्ऽइव । स्रु॒तयः॑ । स॒म्ऽचर॑णीः । व॒त्साना॑म् । न । त॒न्तयः॑ । ते॒ । इ॒न्द्र॒ । दाम॑न्ऽवन्तः । अ॒दा॒मानः॑ । सु॒ऽदा॒म॒न् ॥शचीवतः । ते । पुरुशाक । शाकाः । गवाम्इव । स्रुतयः । सम्चरणीः । वत्सानाम् । न । तन्तयः । ते । इन्द्र । दामन्वन्तः । अदामानः । सुदामन् ॥śacī-vataḥ | te | puru-śāka | śākāḥ | gavām-iva | srutayaḥ | sam-caraṇīḥ | vatsānām | na | tantayaḥ | te | indra | dāman-vantaḥ | adāmānaḥ | su-dāman

शचीवतस्of the mighty/skillful (one)
शचीवतस्:
सम्बन्ध (Genitive relation to ते)
TypeAdjective
Rootशचीवत् (प्रातिपदिक) < शची (शक्ति/कौशल) + -वत्
तेof you/thy
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पुरुशाकO much-mighty / of many powers
पुरुशाक:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative epithet)
Rootपुरुशाक (प्रातिपदिक; पुरु- ‘many’ + शाक ‘strength/ability’)
शाकाःbranches; offshoots
शाकाः:
कर्तृ (of implied ‘are/extend’)
TypeNoun
Rootशाखा (प्रातिपदिक)
गवाम्of cows
गवाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
(comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootइव
स्रुतयःtracks; paths; courses
स्रुतयः:
कर्तृ (in apposition to शाकाः)
TypeNoun
Rootस्रुति (प्रातिपदिक)
संचरणीःmoving together; traversing; converging
संचरणीः:
विशेषण (of स्रुतयः/शाकाः)
TypeAdjective
Rootसंचरणी (प्रातिपदिक; सम्-चर् ‘to move’)
वत्सानाम्of calves
वत्सानाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
like, as
:
(comparative marker)
TypeIndeclinable
Root
तन्तयःthreads; lines
तन्तयः:
कर्तृ (of implied ‘are/spread’)
TypeNoun
Rootतन्ति (प्रातिपदिक)
तेthy/your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (deity name)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
दामन्वन्तःhaving bonds/cords; furnished with ties
दामन्वन्तः:
कर्तृ (agreeing with तन्तयः)
TypeAdjective
Rootदामन्वत् (प्रातिपदिक; दामन् ‘bond/cord, tie’ + -वत्)
अदामानःwithout bonds; unbound
अदामानः:
कर्तृ (coordinated epithet)
TypeAdjective
Rootअ-दामन् (प्रातिपदिक; नञ्-समास)
सुदामन्O good-bonded / O bounteous (Indra)
सुदामन्:
सम्बोधन
TypeNoun/Adjective (vocative epithet)
Rootसु-दामन् (प्रातिपदिक; सु- ‘good’ + दामन्)